Długa droga muzyki baroku

Ostatnia aktualizacja: 18.06.2018 12:55
W audycji "Między dźwiękami" opowiedzieliśmy o jednej z najbardziej doniosłych innowacji w muzyce baroku, którą była emancypacja muzyki instrumentalnej.
Audio
  • Długa droga muzyki baroku (Między dźwiękami/Dwójka)
Claudio Monteverdi, portret pędzla B. Strozziego
Claudio Monteverdi, portret pędzla B. StrozziegoFoto: Wikimedia Commons/Domena publiczna

gotyk_free_1200.jpg
Muzyka gotyku, czyli poszukiwania ideału

Na początku XVII wieku, kompozytorzy zaczną zwracać uwagę na indywidualne walory brzmieniowe i techniczne poszczególnych instrumentów. W tym nowych – jak skrzypce, których triumfalny pochód zdominował muzykę włoską. Pojawiły się nowe formy  (canzona, a zwłaszcza sonata solowa i triowa), znakomici wirtuozi – pionierzy nowego stylu – tworzyli stopniowo idiom gry skrzypcowej. Początkowo wzorowali się na śpiewie i muzyce wokalnej, jej ozdobnikach, jej retoryce, wprowadzając nawet skrzypcowe recytatywy i ariosa. Z czasem jednak możliwości instrumentu (a był to czas świetności włoskich budowniczych skrzypiec z północnych Włoch) podsuwały kompozytorom wciąż nowe pomysły.

Nowe typy ornamentów, figuracji, poszerzenie skali instrumentu, rozmaite efekty specjalne (glissando, pizzicato) wzbogacające brzmienie i stronę dynamiczną, czy wprost – ekspresję.  Kształtowały się też coraz bogatsze sposoby współdziałania instrumentów pomiędzy sobą czy też – koncertowania z głosem. Na początku XVIII wieku sytuacja odmieniła się – teraz już to instrumenty dyktują typ melodyki, choćby w ritornellach otwierających arię, a za nim podąża – nie zawsze bez trudności - głos wokalny.

Tę drogę, jaką przebyła muzyka baroku, zechcemy pokazać na przykładzie muzyki włoskiej od pionierów nowego stylu (Fontana, Castello, Monteverdi, który sam grał na skrzypcach), by przejść potem do twórczości kompozytorów z Austrii (Biber) i Niemiec (Bach). Wnoszą oni odmienne spojrzenie na możliwości skrzypiec, przywiązując większą wagę do gry polifonicznej, nie rezygnując przy tym z wirtuozerii, ani z silnej ekspresji, w przypadku Bibera niekiedy wręcz szalonej i rozwichrzonej, zgodnie z estetyką stylus fantasticus.

*** 

Tytuł audycji: Między dźwiękami

Prowadzą: Ewa Obniska i Magdalena Łoś

Data emisji: 17.06.2018

Godzina emisji: 21.00

mko

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Marco Beasley w hołdzie Monteverdiemu

Ostatnia aktualizacja: 05.06.2018 14:40
W "Filharmonii Dwójki" tym razem aż dwa koncerty. Bohaterem jednego z nich będzie śpiewak specjalizujący się w utworach Claudia Monteverdiego.
rozwiń zwiń