Malarz, lotnik, rektor. Niezwykłe życie Tadeusza Pruszkowskiego

Ostatnia aktualizacja: 23.06.2026 11:03
Malarz, legionista, lotnik, reżyser, pierwszy rektor warszawskiej ASP i człowiek, który potrafił zamienić mały Kazimierz nad Wisłą w jedną z najważniejszych kolonii artystycznych Europy. Tadeusz Pruszkowski był postacią tak barwną, że historia - nie wiedząc, w której szufladce przechowywać pamięć o nim - skazała go na zapomnienie.
Tadeusz Pruszkowski na swoim prywatnym samolocie de Havilland DH.60 Gipsy Moth Sroka (SP-TUR)
Tadeusz Pruszkowski na swoim prywatnym samolocie de Havilland DH.60 Gipsy Moth "Sroka" (SP-TUR)Foto: Jan Ryś/NAC

Najlepiej opłacany portrecista dwudziestolecia międzywojennego: malował Piłsudskiego, Mościckiego i elity II Rzeczpospolitej. Jako pedagog z powołania ukształtował całe pokolenia twórców - spod jego skrzydeł wyszli Wojciech Fangor, Teresa Roszkowska, Roman Kramsztyk czy Aleksander Ford. Własnym samolotem przekraczał granice państw, z Bractwem św. Łukasza wskrzesił ideę kolektywnego malowania wielkoformatowych płócien, nakręcił pierwszy polski western w klimacie groteski. Żył z rozmachem, lecz zginął zamordowany przez gestapo. 

Anna Rudnicka-Litwinek podążyła śladami Pruszkowskiego w książce "Mistrz Prusz. Więcej niż jedno życie", by przywrócić należne mu miejsce w historii. 

***

Tytuł audycji: O wszystkim z kulturą

ProwadzenieKatarzyna Sanocka

Data emisji: 24.06.2026

Godz. emisji: 19.10

Czytaj także

Między sztuką a życiem rodzinnym. "Macierzyństwo" Stanisława Wyspiańskiego

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2026 08:46
"Macierzyństwo" należy do najbardziej rozpoznawalnych dzieł Stanisława Wyspiańskiego i zarazem do najpiękniejszych przedstawień rodzinnej bliskości w polskiej sztuce. Pastel, określony przez artystę w raptularzu mianem "Żona z Helenami", wyrósł z wcześniejszego portretu Teofili Wyspiańskiej karmiącej synka Stasia, powstałego w 1902 roku.
rozwiń zwiń