Józef Wilkoń: ocieraliśmy się o śmierć

Ostatnia aktualizacja: 13.11.2020 12:50
- Jest mi bardzo trudno powiedzieć, ile było takich przypadków, dlatego że to były rzeczy w absolutnej konspiracji. Jak prowadziłem Żydów do Bieżanowa, to zostawiałem ich i nie spotykałem tych, którzy ich odbierali, to były prawa konspiracji - opowiadał w archiwalnej rozmowie Dwójki Józef Wilkoń, malarz i rysownik.
Józef Wilkoń
Józef Wilkoń Foto: Grzegorz Śledź/PR2

Posłuchaj
14:34 2020_11_09 12_46_07_PR2_Zapiski_ze_wspolczesnosci.mp3 Józef Wilkoń opowiada o swoim dzieciństwie (Zapiski ze współczesności/Dwójka)

15:17 2020_11_10 12_46_16_PR2_Zapiski_ze_wspolczesnosci.mp3 Józef Wilkoń opowiada o czasach szkolnych (Zapiski ze współczesności/Dwójka)

15:11 Zapiski 11.11.2020.mp3 Józef Wilkoń o wrześniu 1939 roku i czasach okupacji widzianych oczami dziecka (Zapiski ze współczesności/Dwójka)

14:29 2020_11_12 12_45_27_PR2_Zapiski_ze_wspolczesnosci.mp3 Józef Wilkoń opowiada o wojnie i okupacji (Zapiski ze współczesności/Dwójka)

 

15:37 2020_11_13 12_45_31_PR2_Zapiski_ze_wspolczesnosci.mp3 Józef Wilkoń opowiada o swojej ukochanej żonie Małgosi (Zapiski ze współczesności/Dwójka)

 

Należy do grona najwybitniejszych polskich artystów zajmujących się ilustracją – Józef Wilkoń, malarz, rysownik, autor plakatów, rzeźbiarz w tym roku skończył 90 lat. Jest autorem ilustracji do blisko dwustu książek, a jego fantastyczne rzeźby zwierząt tworzą osobny świat. 

Józef Wilkoń urodził się w Bogucicach pod Wieliczką w 1930 roku i m.in. właśnie przedwojenne Bogucice odwiedziliśmy wraz z artystą.

Czytaj także:

Józef Wilkoń: moja twórczość ma ludowe korzenie

Józef Wilkoń: ilustracja nie powinna być dosłowna

Podczas okupacji rodzina Wilkoniów była bardzo aktywna w niesieniu pomocy Żydom, niejednokrotnie narażając własne życie. -  Kilka rodzin się u nas ukrywało - opowiadał gość Dwójki. - Z takich bardzo dramatycznych sytuacji pamiętam, w Zadorach, gdzie chodziłem do szkoły, przemieszkiwał ze swoją rodzina Julian Aleksandrowicz, późniejszy wykładowca i naukowiec kardiologii w Krakowie. Przeprowadzałem go, jego synka i żonę z Zadorów do nas do domu, wieczorem - wspominał. - Następnego dnia w szkole jeden z chłopców mówi do mnie: Józek, tyś wczoraj prowadził Mojśka.

- Trzeba powiedzieć, że Żydzi w tym czasie nie potrafili się przystosować do sytuacji, w jakiej się znaleźli. Oni ufali Niemcom przez długi czas, nie potrafili rozeznać tego straszliwego zagrożenia - stwierdził Józef Wilkoń.


józef wilkoń u kisiela-9_.jpg
Józefa Wilkonia błędne przygody z Don Kichotem

Latem 1942 roku na błoniach w Wieliczce zgromadzono Żydów z okolicy. Wielu z nich nie wierzyło w grożącą im wywózkę. Spokojnie kupowali mleko i chleb u okolicznych gospodarzy. - Do nas weszła rodzina żydowska. Ojciec, świetnie ubrany, pani i córka, dorastająca panna, przepiękna dziewczyna - opowiadał malarz. - Ojciec mówi: nie wracajcie, bo was czeka obóz koncentracyjny. Myśmy już wszyscy wiedzieli, co się dzieje. I pamiętam słowa tego mężczyzny: nie, my musimy być razem. Prawdopodobnie nie potrafili zrozumieć zagrożenia.


Getto mur.jpg
80. rocznica utworzenia warszawskiego getta. "To data, którą należy pamiętać"

Józef Wilkoń wspominał także czas edukacji, trudne lata wojny i okupacji oraz długi, szczęśliwy i pracowity okres życia z żoną Małgosią. 

***

Tytuł audycji: Zapiski ze współczesności

Data emisji: 9-13.11.2020

Godzina emisji: 12.45


Czytaj także

Józef Wilkoń: ilustracja nie powinna być dosłowna

Ostatnia aktualizacja: 24.04.2017 10:20
- Od dawna traktuję literaturę jako partnera do własnej wypowiedzi. Moje ilustracje są rodzajem akompaniamentu – powiedział w Dwójce słynny ilustrator książek i rzeźbiarz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Wilkoń – szczypta szaleństwa zawsze w nocy...

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2020 05:40
Jak sam twierdzi - "bez szczypty szaleństwa nie udałoby się człowiekowi wielu rzeczy". Dzisiaj – 12 lutego – mija 91 rocznica urodzin Józefa Wilkonia, wspaniałego ilustratora, malarza, artysty, scenografa, historyka sztuki... pozostaje jedynie zaśpiewać"Sto lat!".
rozwiń zwiń