Mickiewicz, Kapuściński i nie tylko. Podróże po kulturze z Elżbietą Dzikowską

Ostatnia aktualizacja: 19.06.2026 06:38
Historyczka i krytyczka sztuki, podróżniczka oraz współtwórczyni legendarnego programu "Pieprz i Wanilia". Elżbieta Dzikowska od lat popularyzuje wiedzę o kulturze i sztuce, a jej rozmowy z twórcami oraz doświadczenia z licznych podróży uczyniły ją jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiego życia kulturalnego. 
Elżbieta Dzikowska  podróżniczka, autorka i popularyzatorka wiedzy o świecie.
Elżbieta Dzikowska – podróżniczka, autorka i popularyzatorka wiedzy o świecie.Foto: Wojtek Jargiło/PAP

Kolekcjoner z rozmachem

Elżbieta Dzikowska poleca ekspozycję "Kolekcjoner" w Muzeum Narodowym w Warszawie. Jej bohaterem jest Ignacy Korwin-Milewski, który pod koniec XIX wieku zgromadził imponujący zbiór dzieł sztuki.

- Zbieracz musi mieć pasję, pieniądze i odpowiednio dużo miejsca, ponieważ niektóre obrazy są naprawdę ogromne. Wśród prezentowanych dzieł znajdują się prace Gierymskiego, Chełmońskiego, a nawet Matejki. Można tam zobaczyć między innymi słynnego "Stańczyka". Warto odwiedzić Muzeum Narodowe i obejrzeć tę wyjątkową kolekcję. Na wystawie znalazł się również jeden z najbardziej znanych obrazów Józefa Chełmońskiego  "Babie lato". Oglądałam go rok temu na monograficznej wystawie artysty, także w Muzeum Narodowym. Warto przypomnieć sobie to znakomite dzieło - mówiła w Dwójce podróżniczka.


>>> Rekomendacje kulturalne Elżbiety Dzikowskiej – cz. 1.

>>> Rekomendacje kulturalne Elżbiety Dzikowskiej – cz. 2.

>>> Rekomendacje kulturalne Elżbiety Dzikowskiej – cz. 3.

>>> Rekomendacje kulturalne Elżbiety Dzikowskiej – cz. 4.

>>> Rekomendacje kulturalne Elżbiety Dzikowskiej – cz. 5.

Powrót do "Pana Tadeusza"

Elżbieta Dzikowska poleca także lekturę "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza. - To wspaniała epopeja, która przez wielu uczniów była niegdyś postrzegana jako wymagająca lektura szkolna. Dzięki niej poznajemy Litwę, jej krajobrazy, obyczaje i mieszkańców. Mickiewicz był znakomitym poetą i niezwykle obrazowo opisywał świat. Sama czytałam ten utwór z wielką przyjemnością, próbując przewidywać kolejne rymy, co było dodatkową rozrywką. Autor przedstawia litewskie obyczaje z humorem, a miejscami niemal sensacyjnie – choćby wtedy, gdy poznajemy prawdziwą tożsamość księdza Robaka. To także opowieść o sporach, zabawach i codziennym życiu. Mickiewicz opisuje nawet przygotowywanie bigosu czy serwis stołowy zdobiony malowanymi scenami. Język tej książki jest piękny, dlatego gorąco polecam tę lekturę - powiedziała.

Czytaj także:


Muzyka i zabytki Ponidzia

W wakacje Elżbieta Dzikowska wybiera się do Buska-Zdroju, gdzie odbędzie się Międzynarodowy Festiwal Muzyczny im. Krystyny Jamroz. To jeden z najważniejszych polskich festiwali muzyki klasycznej.

- Kupiłam już dziesięć biletów, więc rano będą zabiegi, a po południu koncerty. Po powrocie chętnie opowiem państwu o swoich wrażeniach. Samo Busko-Zdrój jest bardzo interesujące, ale warto odwiedzić również położoną niedaleko Wiślicę. To miejscowość o niezwykle bogatej historii i cennych zabytkach architektury. Znajduje się tam między innymi figura Madonny, przed którą – jak głosi tradycja – modlił się Władysław Łokietek przed wyprawą wojenną. W Wiślicy można także podziwiać przepiękne średniowieczne malowidła bizantyjsko-ruskie. Obok kościoła znajduje się Dom Długosza, w którym zgromadzono ciekawe zbiory związane z jego działalnością. Jan Długosz był nauczycielem synów króla Kazimierza Jagiellończyka, a po tamtych czasach zachowało się wiele interesujących pamiątek - zaznaczyła.



Afryka według Kapuścińskiego

Wśród rekomendacji znalazł się też "Heban" Ryszarda Kapuścińskiego. - Rysiek był moim wieloletnim przyjacielem. Znakomicie opisywał Afrykę, robił to z ogromną wrażliwością i przenikliwością. Przedstawiał codzienne życie mieszkańców krajów, które przez długi czas pozostawały bardzo ubogie. Opisywał choćby wspólne posiłki spożywane z jednej misy wypełnionej ryżem i sosem, po które sięgano rękami. Szczególnie zainteresował mnie fragment poświęcony Liberii. Kapuściński opowiada w nim o wyzwolonych niewolnikach ze Stanów Zjednoczonych, którzy osiedlili się w Afryce Zachodniej i stworzyli tam własne państwo, przejmując władzę nad miejscową ludnością. Z książki dowiedziałam się również, co w wielu regionach Afryki bywa cenniejsze od wszystkiego innego – woda. Nie ma w tym nic dziwnego, bo upały są tam ogromne. Sama przekonałam się o tym, podróżując śladami "Hebanu" - mówiła w Dwójce Elżbieta Dzikowska.

Niezwykły świat rzeźb Xawerego Wolskiego

Xawery Wolski to wybitny rzeźbiarz, którego podróżniczka poznała przed laty w Paryżu, a później spotykała także w Peru i Stanach Zjednoczonych. - Wspólnie ze Sławomirą Wierzchowską zaprosiłyśmy go kiedyś do udziału w wystawie "Jesteśmy" w Zachęcie, prezentującej twórczość polskich artystów działających za granicą. Dziś Xawery Wolski jest artystą o ugruntowanej międzynarodowej pozycji. Jego prace można oglądać na wystawie w Sopocie, którą gorąco Państwu polecam. Miałam okazję zobaczyć ją wcześniej m.in. w Lublinie i Łodzi i uważam, że zasługuje ona także na prezentację w Warszawie - zaznaczyła.

***

Gość: Elżbieta Dzikowska (historyczka i krytyczka sztuki, podróżniczka)

Data emisji: 15–19.06.2026

Godzina emisji: 7.50

Materiał wyemitowany w audycji "Poranek Dwójki".

Czytaj także

Wakacje nad jeziorem Śniardwy? Wojciech Malajkat przekonuje, że warto

Ostatnia aktualizacja: 29.05.2026 08:10
- Na Śniardwach, jak zresztą na całym szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, poczują Państwo wolność, żeglując albo opalając się na pięknych brzegach jezior - mówił w Dwójce Wojciech Malajkat, aktor teatralny i filmowy, reżyser, pedagog i dyrektor Teatru Współczesnego w Warszawie.
rozwiń zwiń