Malowana pokuta. Giotto w padewskiej kaplicy Scrovegnich

Ostatnia aktualizacja: 18.02.2020 17:58
Grzeszny bogacz dla odkupienia duszy i zbawienia bliskich zatrudnił wybitnego teologa i najlepszego żyjącego w jego czasach malarza. Ileż w dzisiaj mogłoby powstać wybitnych fundacji, gdyby nadal powszechnie uważano, że pożyczanie pieniędzy na wysoki procent wymaga zadośćuczynienia.
Audio
  • Freski Giotta di Bondone w padewskiej kaplicy Scrovegnich (Jest taki obraz/Dwójka)
Giotto di Bondone, kwatera z przedstawieniem Pocałunku Judasza w Kaplicy Scrovegnich w Padwie (1303-1306)
Giotto di Bondone, kwatera z przedstawieniem „Pocałunku Judasza” w Kaplicy Scrovegnich w Padwie (1303-1306)Foto: shutterstock.com/Mirages.nl

Najpiękniejsze średniowieczne freski Italii powstały w intencji odpuszczenia grzechu lichwy. Pożyczanie pieniędzy na procent było bowiem uważane za grzech, wymagający aktu ekspiacji i solidnej pokuty.

Dokonał jej Enrico Scrovegni (zm. 1336), bogaty padewski bankier, członek rozległej rodziny parającej się lichwą. Ufundował obok swego pałacu (dzisiaj już nie istnieje) kaplicę, zwaną od nazwiska rodziny fundatora Capella degli Scrovegni. Kaplica - skromna architektonicznie - zawiera wewnątrz niezwykłej urody freski Giotta di Bondone.

Ogromnego majątku Scrovegni dorobili się, pożyczając pieniądze na wysoki procent. Było to traktowane w tradycji humanistycznej już od Arystotelesa jako wykroczenie i działalność niezgodna z naturą. Myśl tę podjęli w średniowieczu św. Tomasz z Akwinu i scholastycy. Dlaczego lichwa jest zła? Ponieważ, jak tłumaczono, pieniądz rodzi pieniądz i dzieje się to wbrew naturze, bowiem tylko żyjące organizmy mają prawo do mnożenia się.

Autorem programu kaplicy i jego wymowy nie był jednak Giotto. Malarze nie posiadali dogłębnego wykształcenia teologicznego i filologicznego, jakie było potrzebne do wypracowania złożonego przekazu religijnego. Nad tym pracował ktoś inny – wybitny teolog i humanista. Według ostatnich badań był to Allegardo de' Cattanei - duchowny, archidiakon w katedrze padewskiej, wcześniej profesor prawa w Bolonii.

***

Tytuł audycji: Jest taki obraz

Prowadził: Michał Montowski

Gość: dr Grażyna Bastek

Data emisji: 23.02.2020

Godzina emisji: 12.45

uk/pg


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak