Miłość, tożsamość i inność. Tomasz Prasqual przed premierą nowego dzieła

- Rozliczam się z tradycją operową, doprowadzam ją do rozpadu i stawiam pytanie: co jest możliwe, jeśli miłość nie musi być inscenizowana jako tragedia, posiadanie czy projekcja? Co jest możliwe, jeśli kobieta nie musi być przedmiotem, zbawicielką ani ofiarą? Jeśli nie musi cierpieć i umierać? Jak może wyglądać miłość poza tymi schematami? - pytał w Dwójce kompozytor Tomasz Prasqual.

Utwory Tomasza Prasquala były wykonywane m.in. na festiwalu Warszawska Jesień, Poznańskiej Wiośnie Muzycznej i Festiwalu "Musica Polonica Nova" we Wrocławiu

Foto: archiwum artysty

Wysłuchaj rozmowy w audycji "Wybieram Dwójkę"<<<

Miłość, pragnienie, utrata i doświadczenie bycia "Innym" – wokół tych tematów zbudowany jest najnowszy utwór Tomasza Prasquala. W operze-teatrze muzycznym "Only Love Can Break Your Heart" kompozytor zestawia poezję XVI-wiecznej weneckiej poetki Gaspary Stampy z tekstami współczesnego nigeryjskiego poety Logana February. 

Zapomniana poetka i współczesny poeta. Tomasz Prasqual o bohaterach swojej opery

- Często w mojej twórczości spotykają się dwa odległe światy. Mam poczucie, że moją misją jest pokazywanie połączeń tam, gdzie na pierwszy rzut oka ich nie widać. Przypadkiem trafiłem w bibliotece na tom wierszy Gaspary Stampy. Urzekł mnie ton tych tekstów. To poezja na poziomie Petrarki czy Szekspira. Tyle że ponieważ była kobietą, nie zdobyła porównywalnej sławy. Zależało mi na tym, by wybrzmiał ten niezwykle mocny, indywidualny i feministyczny głos - powiedział w Dwójce kompozytor.

Czytaj także:

• City pop. Japońskie, i nie tylko, marzenia o nowoczesności
• Muzyczno-wakacyjne kierunki na ten sezon

- Logana February poznałem ponad trzy lata temu podczas festiwalu Poetica. Gdy wyszedł na scenę i zaczął czytać swoje wiersze, pomyślałem: "To jest współczesny John Keats". Następnego dnia umówiliśmy się na kawę. Rozmawialiśmy i w pewnym momencie pojawił się temat Gaspary. Opowiadałem, jak przetwarzała swoje cierpienie po rozstaniu w sonetach. Logan odpowiedział wtedy: "Wiesz, mam niepublikowany poemat The Lovers". Inspirowały go zarówno rozstanie Mariny Abramović i Ulaya podczas ich słynnego performansu na Wielkim Murze Chińskim, jak i jego własne doświadczenia. Nie interesują mnie jednak szczegóły biograficzne. Interesuje mnie raczej artystyczna powierzchnia i estetyczny wyraz, jaki nadajemy doświadczeniu - dodał.

Gaspara Stampa i Logan February spotykają się poza czasem

Akcja opery rozgrywa się na przystanku autobusowym. Gaspara czeka tam już od niemal pięciuset lat. - Po swojej śmierci nadal pisze sonety. Za życia i po śmierci opublikowano ich 309, ale w naszej wyobraźni – mojej i współlibrecistki Julianne Fournassier – napisała ich już dziesięć tysięcy. Wciąż na nowo estetyzuje swoje cierpienie, przepracowuje je, wraca do niego i nie może się od niego uwolnić. Tkwi w błędnym kole. W pewnym momencie pojawia się Logan, który również niesie własne doświadczenie straty i rozpoznaje w niej coś z siebie - powiedział rozmówca Adama Suprynowicza.

- Ta opera jest też kontrpropozycją wobec sposobu, w jaki miłość przedstawiana jest w tradycji operowej. Bardzo ironicznie i sarkastycznie pokazujemy różne modele miłości, doprowadzając je do granic absurdu. Na początku bohaterowie wręcz rywalizują o to, kto bardziej cierpi i kto jest bardziej samotny. W końcu kończą im się argumenty - dodał.

Spektakle "Only Love Can Break Your Heart" odbędą się 3 i 4 lipca o godz. 20.00 w TR Warszawa.

***

Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę

Prowadzenie: Adam Suprynowicz

Gość: Tomasz Prasqual (kompozytor)

Data emisji: 3.07.2026

Godz. emisji: 16.30

oł