>>> Posłuchaj audycji specjalnej przed 17. Konkursem Wieniawskiego
Patron najstarszego konkursu skrzypcowego na świecie, ostatni wirtuoz romantyzmu, następca Niccolò Paganiniego, geniusz, ale jednocześnie postać tragiczna. Bohaterem audycji specjalnej w Dwójce był skrzypek i kompozytor Henryk Wieniawski (1835-1880).
Henryk Wieniawski zachwycał od najmłodszych lat
Naukę gry na skrzypcach rozpoczął w wieku pięciu lat. Uchodził za cudowne dziecko. Gdy miał 8 lat, został przyjęty do Konserwatorium Paryskiego. Oficjalnie dolny próg wieku, od którego można było przekroczyć próg tej szkoły wynosił... 12 lat. - Udał się tam ze swoją matką Reginą. Tak porwał Lamberta-Josepha Massarta, swojego pierwszego pedagoga w Paryżu, był takim objawieniem podczas przesłuchania, że stworzono dla niego te wszystkie wyjątki w regulaminie - tłumaczył Mateusz Borkowski, muzykolog, krytyk i publicysta muzyczny.
Czytaj także:
Już jako nastolatek Henryk Wieniawski był nazywany wirtuozem skrzypiec. Miał zresztą pod tym względem sporą konkurencję. - Chociażby starszy od niego Apolinary Kątski, który przeszedł podobną drogę, w podobnych miejscach też bywał. Zresztą Kątski miał tę szansę, że przez krótki czas uczył się u Paganiniego. Byli też inni wirtuozi w tamtym czasie, na przykład siostry Milanollo. Rywalizacja pomiędzy nimi rozgrzewała publiczność - podkreślał nasz gość.
Konkurs Wieniawskiego. Od 1935 roku z tym samym patronem w nazwie
Od najwcześniejszych lat Wieniawski musiał też mierzyć się z porównaniami do wielkiego Paganiniego. - Początkowo było to na zasadzie, że "prawie tak dobry" jak Niccolò Paganini. Potem wraz z kolejnymi koncertami i karierą, która stawała się już światowa, te porównania były na korzyść Polaka. Oczywiście opierano się wyłącznie na pamięci, na jakiejś nostalgii. Nie było przecież fonografii, więc można było przypominać sobie wyłącznie jakieś wielkie koncerty, które zostały w pamięci recenzentów czy potem chociażby te recenzje, które zostały z tych koncertów - przekonywał autor "Małej monografii" poświęconej Wieniawskiemu, wydanej w 2022 roku przez PWM.
Gdy miał 15 lat, Henryk wraz z młodszym bratem Józefem, pianistą, ruszył na dwuletnie tournée po Rosji i krajach nadbałtyckich. Od tego momentu jego życie niemal do końca składało się z podróży, koncertów i kolejnych zachwytów publiczności. W 1860 roku przyjął stanowisko pierwszego skrzypka dworu carskiego i solisty Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego w Petersburgu. Jednym z najważniejszych rozdziałów jego kariery było rozpoczęte w 1872 roku tournée po USA, Kanadzie, Meksyku i Kubie. Choć główną gwiazdą koncertów był rosyjski pianista Antoni Rubinstein, Wieniawski błyszczał na scenie nie mniejszym blaskiem.
Od samego początku, czyli od roku 1935, imię skrzypka i kompozytora nosi Międzynarodowy Konkurs Wieniawskiego. Jego tegoroczna, 17. odsłona startuje w Poznaniu w czwartek, 8 października. Radiowa Dwójka przygotowała z tej okazji liczne audycje specjalne i transmisje. Zapraszamy!
***
Audycja specjalna
Prowadzenie: Michał Dębski-Wachowicz
Gość: Mateusz Borkowski (muzykolog, krytyk i publicysta muzyczny)
Data emisji: 7.09.2026
Godz. emisji: 22.00
opracowanie: Piotr Grabka
