Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

"Huculski zaprzęg" - reportaż Moniki Chrobak o zawodach jeździeckich Cavaliada Kraków 2022

W dniach od 17 do 20 lutego odbywa się słynna Cavaliada w Krakowie – czyli pokazy konne - w tym 19 lutego słynnych koni huculskich. Obecnie Stadnina Koni Huculskich "Gładyszów" to największa w Europie stadnina koni tej rasy. Skupia 300 sztuk. Co roku, właśnie mniej więcej o tej porze, rodzi się kolejne kilkadziesiąt nowych. Konie były wypożyczane do słynnych ekranizacji filmowych, jak choćby "Ogniem i Mieczem" czy 1920 Bitwa Warszawska. Pracownicy stadniny wcielili się w role żołnierzy Armii Czerwonej oraz inne postacie występujące w filmie produkcji Jerzego Hoffmana. Osoby, które zajmują się końmi, to wielcy pasjonaci, którzy poświęcili temu zajęciu całe swoje życie. Zobacz więcej na temat: 

"Na tarasie życia" - odcinek 18.

W tym odcinku rozpoczynamy cykl rozmów pod hasłem: „Kocham Armię Krajową!”. Uznaliśmy bowiem, że skoro Armia Krajowa kochała Ojczyznę, to i my jesteśmy winni Jej żołnierzom szacunek, oddanie i przede wszystkim – pamięć. Dziś pierwsza opowieść Włodzimierza Zbigniewa Dusiewicza ps. „Dusza” – urodzonego 91 lat temu „Zawiszaka”, Powstańca Warszawskiego, a później uznanego i cenionego reżysera filmów dokumentalnych i prezesa organizacji zrzeszających Rodziny Katyńskie. Zapraszają Anna Falkiewicz i Krzysztof  Kaczmarczyk.    Zobacz więcej na temat: 

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Eponimy

Rozmowy Małgorzaty Tułowieckiej i dr Agaty Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie - i dlaczego. Zastanawiamy się nad tym, skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić - czy wręcz przeciwnie. Dziś o eponimach, czyli wyrazach utworzonych od nazwy własnej lub od osoby. Od imion, nazwisk, postaci literackich czy nazw geograficznych. Zobacz więcej na temat: 

[#bestof2021] Turecka duma na talerzu

Jedzenie potrafi powiedzieć bardzo wiele o kulturze i mentalności danego narodu. W przypadku Turcji tamtejsza kuchnia to także źródło dumy. Przedstawiamy miejsce drugie w konkursie na najlepszy odcinek ubiegłego roku. To wyjątkowa, kulinarna podróż do Turcji. Pretekstem do niej stało się jedno zdanie, powtarzane przez mieszkańców Stambułu: “nasze ryby są najsmaczniejsze na świecie”. ++++++++++++++++ Muzyka: Konrad OldMoney - “Kul Riddim", Doug Maxwell - “Oud Dance”. Zobacz więcej na temat: 

Zaproszenie do Tuileries

16 lutego 1838 r. włoski kompozytor Ferdinand Paër, dyrygent orkiestry królewskiej, profesor Konserwatorium Paryskiego, po raz drugi wystosował list do Chopina, by „w imieniu Jego Królewskiej Mości [Ludwika Filipa]” zaprosić kompozytora do występu na dworze w Tuileries. „Ponieważ chodzi o zlecenie otrzymane od tak wysokich Osobistości, odpowiedź ustna nie wystarczy!” – napisał dalej Paër, prosząc łaskawie Chopina o odpowiedź pisemną i o podanie przyczyny, która nie pozwala mu  udać się na dwór królewski jeszcze tego samego dnia. Odpowiedź kompozytora nie jest znana. Wiadomo natomiast, że koncertował on na dworze królewskim kilka dni później [25 lutego], przed małym gronem wielbicieli jego muzyki. Nade wszystko podziwiano wówczas improwizacje pianisty, które wypełniły prawie cały wieczór, wywołując nieopisany wręcz aplauz. (md)  Zobacz więcej na temat: 

Moda na astrologię

Coraz więcej osób zgłębia tajemnice astrologii i spogląda w gwiazdy by odczytać swoje kosmogramy. Słoneczny znak zodiaku jest uznawany za istotną informację na temat człowieka ale do jego pełnego obrazu potrzebne są także descendent, medium coeli i imum coeli. Jak czytać horoskop urodzeniowy? Czy zapisane tam informacje mogą się zmienić? I czym tak naprawdę jest astrologia? Odpowiedzi na te pytania usłyszycie w podcaście. Karina Terzoni rozmawia z Kamilą Krus i Angela Marcinkowską, autorkami e-booka i profilu „Witch, please”. Zobacz więcej na temat: 

Muzyczny GPS - The Dom

The Dom. Miejsce kultowe, w którym w latach 60. w Nowym Jorku bywali wszyscy. Można było spotkać tu Andy'ego Warhola i Salvadora Dali'ego. Zobaczyć występ The Velvet Underground i posłuchać najlepszych jazzmanów... A za wszystkim stał Polak. Jak lokal, w którym wcześniej mieścił się Polski Dom Narodowy stał się mekką amerykańskich beatników? Odpowiedź w rozmowie Kamila Jasieńskiego z autorem książki "The Dom. Nowojorska bohema na polskim Lower East Side" - Janem Błaszczakiem.  Zobacz więcej na temat: 

Kto nie chciał być pochowany żywym?

15 lutego 1976 r. w „Ruchu Muzycznym” pojawił się artykuł Janiny Świderek, dotyczący dokumentu zawierającego słowa przypisywane Fryderykowi Chopinowi: „Gdy mię ten kaszel udusi, zaklinam was, żebyście kazali otworzyć me ciało, ażebym nie został pochowany żywym”. Po raz pierwszy faksymile tego rękopisu opublikował w swej pracy Mieczysław Karłowicz w 1904 r., a trzydzieści lat później Henryk Opieński. W relacjach osób, które czuwały przy umierającym kompozytorze, nie ma żadnej wzmianki, by z jego ust padły te słowa. Dzięki staraniom prof. Jana Ekiera, Zakład Kryminalistyki podjął badania mające na celu ustalenie, czy dokument znany jako „Ostatnie słowa Chopina” jest autografem Fryderyka Chopina, czy też jego ojca. Ekspertyza z roku 1974 dowiodła, że to Mikołaj Chopin, a nie jego syn Fryderyk, nakreślił zacytowany powyżej tekst, zaczynający się słowami „Comme cette...” (md) Zobacz więcej na temat: 

"Niebajka o śląskim Kopciuszku" - reportaż Magdy Skawińskiej

Tę niebajkę można byłoby zacząć tak: kilkuletnia dziewczynka Joanna, półsierota, której matka nie mogła się zająć córką, zostaje oddana do domu Karola Goduli, śląskiego bogacza nazywanego królem cynku. Bo właśnie na pozyskiwaniu rud się dorobił. Godula w młodości został napadnięty i oszpecony. Nie założył rodziny, stronił od ludzi. Ludzie z resztą i tak się go bali, być może ze względu na wygląd, być może z powodu charakteru. Podawana opowieść głosi, że mała Joanna podała mu z uśmiechem bukiecik kwiatków. To miało rozczulić Godulę. Postanowił zająć się dziewczynką, zapewnił jej edukację, a potem darował jej cały swój niebagatelny majątek. Zadbał też w testamencie o opiekunów, którzy znaleźli Joannie znakomitą partię. Została żoną Hansa Ulricha Schaffgotscha, członka znakomitego śląskiego rodu, który wywodził się m.in. księżniczki piastowskiej Barbary Agnieszki. Na miejsce do życia wybrali Kopice na Śląsku, gdzie mieli swój pałac. Z przekazów wiemy, że było to bardzo udane małżeństwo.  Zobacz więcej na temat: 

Czwartki Zimmermana

14 lutego 1839 r. redakcja „Revue et Gazette Musicale de Paris” opublikowała obszerny artykuł poświęcony „Czwartkom muzycznym u Zimmermana”, pianisty, kompozytora i pedagoga, prowadzącego salon muzyczny w mieszkaniu przy Square d'Orléans w arystokratycznej dzielnicy Paryża. Prasa podawała: „Znany jest wam, przynajmniej z reputacji, salon Zimmermana; dwa razy w miesiącu, w czwartek wieczorem, staje się on miejscem spotkań słynnych artystów i amatorów”. Należało mieć poważne powiązania z rodziną Zimmermanów albo bardzo wysokie notowania artystyczne, by zostać przyjętym do programu uroczystości muzycznych urządzanych w znanym salonie. Chopin, będący sąsiadem Zimmermana, często w nich uczestniczył. Grał „swe zachwycające mazurki”, wspominane przez krytyka Henri Blanchardta. Improwizował także na zadawane tematy, co wywoływało zazwyczaj burzliwą owację. (md)        Zobacz więcej na temat: 

Byłam sanitariuszką w czasie wojny

Maria Kowalska, pseudonim Myszka, w czasie II wojny światowej była sanitariuszką. Jako siedemnastolatka wstąpiła do konspiracji, żeby pomagać rannym. Patriotyzm wyniosła z domu, w którym uczoną ją miłości i szacunku do ojczyzny i języka polskiego. Nawet jej siostra, która wyjechała do Argentyny, języka polskiego uczyła za darmo, bo czuła, że pobieranie opłat byłoby niemoralne. Kiedy wybuchła wojna, Maria Kowalska była nastolatką. Wówczas nie zdawała sobie sprawy, co tak naprawdę się dzieje. Początek Powstania Warszawskiego był dla niej początkiem piekła. W grupie czterdziestu sanitariuszek i łączniczek z powstania trafiła do pierwszego i najdłużej działającego na polskich ziemiach obozu koncentracyjnego - Stutthof. Dzisiaj jest też bohaterką książki Kobiety Pistolety. Sanitariuszka w Pułku Baszta, Wiktora Krajewskiego.​ Weronice Puszkar opowiedziała o tym jak zmieniała się jej sytuacja w czasie wojny. ​ Zobacz więcej na temat: