Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Wiedeńskie znajomości

31 lipca 1829 r. 19-letni Chopin dotarł do Wiednia w towarzystwie swych kolegów Maciejowskiego, Celińskiego i Brandta. Opiekował się nimi Romuald Hube, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Fryderyk przywiózł ze sobą kilka listów polecających od profesora Elsnera. Młodego kompozytora z radością powitał Wilhelm Würfel, dyrygent Opery Wiedeńskiej, udzielający niegdyś lekcji w Warszawie. Fryderyk poznał skrzypka Ignacego Schuppanzigha, wiernego przyjaciela Beethovena. Zawarł także znajomość z Tobiaszem Haslingerem, wydawcą muzycznym, który obiecał w ciągu tygodnia opublikować Wariacje op. 2. Musiało jednak upłynąć aż siedem miesięcy, nim kompozycja ukazała się na rynku. Nigdy też kompozytor nie otrzymał należnego mu honorarium. Fryderyk spotkał się również z dyrygentem, przyjacielem zmarłego przed rokiem Schuberta, Franzem Lachnerem. Przestrzegał on młodego muzyka, by nie popełnił błędu Schuberta i dał się jak najszybciej poznać jako wirtuoz, a nie tylko jako kompozytor. (md) Zobacz więcej na temat: 

Sieroctwo

30 lipca 1832 r. Adam Mickiewicz w liście do swej matki napisał: „[...] – więc czytacie już moje książeczki!, Ty! Matko, może masz czasem jaką chwilę, w której uczucie dumy jest pociechą sieroctwa”. O stanie „narodowego sieroctwa” po upadku powstania listopadowego Maurycy Mochnacki tak pisał: „Ten stan owdowienia ojczyzny, ten stan narodowego sieroctwa dziwnie sprzyja interesowi przyszłej Polski”, trzymając Polaków w gotowości do walki. Zygmunt Krasiński w swej poezji stwierdził, że „[…] prawdziwym sprawcą sieroctwa jest ciągle uciekający czas, a podczas pobytu na ziemi homo viator jest sierotą po Bogu”. U Chopina to „narodowe sieroctwo” nabierało niezwykłych odcieni. Raz w samotną Wigilię Bożego Narodzenia w katedrze św. Szczepana w Wiedniu. Kolejny raz w słowach do Fontany: „W duszy tam gdzieś, mnie kochasz, tak jak i ja ciebie. A może teraz więcej jeszcze, bośmy obywa większe sieroty polskie, i Wodziński, i Witwicki, i Platery, i Sobański [odeszli]”. (md) Zobacz więcej na temat: 

Дві літератури поруч і разом | Основні періоди Української державності

Основні періоди Української державності. Різновиди періодизацій розвитку культури на етнічних українських землях. Багатство ономастики, пов’язаної із поняттям Русь, Україна в епохи Ренесансу, Бароко, Романтизму. Перші свідчення про Київську державу у Бертинських анналах Франкської імперії. Перший опис православної літургії у фіксації Ульріха фон Ріхенталя, літописця Констанцького собору. Свідчення про присутність України у важливіших політичних подіях і процесах у на Європейському субконтиненті. Zobacz więcej na temat:  українська культура література

"Tatry Byrcyna" – reportaż Moniki Chrobak o miłości do Tatr i ratownictwa górskiego

80-letni Kazimierz Gąsienica-Byrcyn z Zakopanego większość swojego życia poświęcił udzielaniu pomocy w górach. Miłość do Tatr i ratownictwa górskiego zaszczepił w nim ojciec Stanisław, który sam był przewodnikiem i ratownikiem tatrzańskim. Pan Kazimierz wstąpił do Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w 1965 roku, uczestniczył w ponad 400 wyprawach ratunkowych, wielokrotnie był ich kierownikiem, uratował co najmniej tysiąc ludzi. Był też taternikiem jaskiniowym, płetwonurkiem czy instruktorem narciarstwa. Obecnie jest honorowym członkiem TOPR-u. Do dziś lubi podpatrywać górską przyrodę. Jego pasją są między innymi niedźwiedzie, z którymi nie raz spotkał się na szlaku, też przy okazji akcji ratunkowych. Ród Gąsieniców jest związany z Zakopanem niemal 500 lat. Nazwisko jest jednym z najczęstszym w tym regionie. Wielu z nich było ratownikami górskim, przewodnikami tatrzańskimi, narciarzami czy artystami ludowymi. Zobacz więcej na temat: 

Hexameron

29 lipca 1837 r. Franciszek Liszt skierował prośbę do Lamberta Massarta [oficyna wydawnicza Troupenasa] „o dostarczenie kufra zawierającego przede wszystkim piąty koncert, Grande Variations de Bravura autorstwa Panów Thalberga, Pixisa, Chopina, etc. Co do utworu dla księżnej Belgiojoso, proszę być tak uprzejmym i zająć się tym”. Sprawa dotyczyła Hexameronu, czyli sześciu wariacji na temat marsza z opery Purytanie Belliniego. Autorami kolejnych wariacji byli: Thalberg, Liszt, Pixis, Herz, Czerny i Chopin. Ponadto Liszt skomponował introdukcję, finał i trzy interludia między wariacjami. On też interweniował u wydawcy Eugène Troupenasa, opóźniającego publikację tej kompozycji; wydał ją dopiero w 1841 roku. Dwa lata wcześniej kompozycję opublikował Haslinger w Wiedniu, a najwcześniej Ricordi w Mediolanie (1838-1839). Od przełomu lat 1837-1838 Franciszek Liszt prezentował Hexameron podczas europejskich tournées, nadając mu nawet wersję orkiestrową. (md) Zobacz więcej na temat: 

"Przywracanie pamięci"- reportaż Joanny Bogusławskiej o historii Józefa Walaszczyka

Józef Walaszczyk, urodził się w 1919 roku. W czasie II wojny światowej uratował życie 53 Żydom. W pierwszych latach okupacji poznał Irenę – dziewczynę, która wyjawiła mu swoją żydowską tożsamość podczas kontroli Niemców. Od tej pory Józef Walaszczyk opiekował się Ireną, lecz mimo jego starań została aresztowana przez gestapo wraz z grupą 21 osób. Walaszczyk doprowadził do zwolnienia zatrzymanych, organizując okup w wysokości jednego kilograma złota. Pomagał też lekarzom z warszawskiego Getta z dużym narażeniem życia. Uratował również 30 Żydów zatrudnionych w jego fabryce. W 2002 roku na wniosek Ireny, Józef Walaszczyk został odznaczony medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Od 8 sierpnia 2008 był wiceprezesem Zarządu Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Jako jego przedstawiciel w 2009 brał udział w wizycie w Stanach Zjednoczonych, podczas której spotkał się m.in. z prezydentem Barackiem Obamą. W tym samym roku ukazały się jego wspomnienia Przywracanie pamięci. Zmarł 20 czerwca 2022 w wieku 102 lat. Zobacz więcej na temat: