Jak reagować w mediach społecznościowych w sytuacjach kryzysowych, by nie ulegać emocjom i nie powielać niesprawdzonych informacji? Gdzie przebiega granica między chęcią udostępnienia ważnego nagrania a czerpaniem zasięgów z ludzkiej tragedii i dlaczego netykieta oraz edukacja cyfrowa powinny być dziś stałym elementem programów szkolnych? Na antenie Czwórki o trudnych wyborach etycznych i zachowaniach użytkowników w internecie opowiadał twórca internetowy Tomasz Roj Szablewski (@elitarny_lobuz).
Posłuchaj audycji o netykiecie w sieci i roli influencerów podczas tragedii
Gwałtowne wydarzenia w przestrzeni publicznej błyskawicznie przenoszą się do sieci w postaci dziesiątek relacji w czasie rzeczywistym. Jak zauważa Tomasz Roj Szablewski, obecne środowisko internetowe nakłada na służby nie tylko obowiązek reagowania w terenie, ale też nieustanną walkę z dezinformacją i natychmiastowe prostowanie fałszywych doniesień.
Dla samych autorów treści internetowych kluczowe staje się pytanie o odpowiedzialność za publikowane materiały. Śmierć i sytuacje kryzysowe tradycyjnie generują ogromną klikalność, co stawia twórców przed trudnymi wyborami moralnymi.
- Korzystajmy przede wszystkim z zaufanych, oficjalnych źródeł. Sam trzymam się zasady, by w momentach żałoby czy tragedii nie budować zasięgów na przypadkowych wspomnieniach czy nieprzemyślanych wpisach. Zdarzają się jednak sytuacje wyjątkowe, gdy udostępnienie konkretnego nagrania służy ukazaniu bohaterstwa służb i przeciwdziała ich nienależnej deprecjacji. Z drugiej strony absolutnie niedopuszczalne jest publikowanie danych osobowych czy wizerunku sprawców tragedii, co jedynie realizuje ich dążenie do rozgłosu - tłumaczył gość Czwórki.
Potrzeba edukacji cyfrowej i rzetelnej weryfikacji materiałów
W rozmowie poruszono również problem oceny materiałów wizualnych, szczególnie w czasach powszechnego dostępu do narzędzi generatywnych (AI). Osoby starsze oraz użytkownicy reagujący pod wpływem silnych emocji często nie potrafią odróżnić autentycznych nagrań od materiałów spreparowanych lub wyjętych z kontekstu.
- Reakcja społeczeństwa w sieci bywa niestety fatalna. Przejawia się to w natychmiastowym ocenianiu i wydawaniu kategorycznych sądów bez znajomości faktów. W Internecie brakuje czasu na zastanowienie, a to co się liczy, to pierwsze kliknięcie i emocje. Edukacja cyfrowa, nauka identyfikacji źródeł oraz odróżniania prawdy od fałszu to zagadnienia, które powinny wejść do szkół na stałe - apelował Tomasz Roj Szablewski.
Rozmówcy zwrócili także uwagę na brak prawnych konsekwencji dla osób świadomie publikujących fałszywe doniesienia lub hejt w mediach społecznościowych, gdzie jedna sprawa bywa szybko przykrywana kolejną.
Internetowa ekspresja i zachowanie w przestrzeni żałoby
Poruszając wątek zachowania użytkowników podczas wydarzeń takich jak żałoba narodowa, twórca internetowy podkreślił, że cyfrowa przestrzeń może pełnić także funkcje wspierające. Udostępnianie symbolicznych gestów, zniczy czy zbiórek charytatywnych pozwala ludziom współdzielić emocje oraz nieść realną pomoc potrzebującym.
- Każdy przeżywa trudny czas na własny sposób. Ważne jest jednak, by w takich momentach powstrzymać się od nieprzemyślanych kpin czy treści wyłączenie rozrywkowych. Internet daje nam potężną moc budowania zasięgów, więc wykorzystujmy ją do mądrych akcji i edukacji, zamiast do wywoływania niepotrzebnych zamieszek cyfrowych - podsumował Tomasz Roj Szablewski.
***
Tytuł audycji: Popołudniówa
Prowadzi: Kamil Jasieński
Gość: Tomasz Roj Szablewski @elitarny_lobuz (twórca internetowy)
Data emisji: 09.11.2026
Godzina: 14.10
ak
