Plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku organizowany jest już 11. raz. Ogłoszono start edycji 2026 roku - jej pierwszy etap polega na zebraniu kandydatów - młodzieżowych słów. Swoje propozycje na stronie Wydawnictwa Naukowego PWN może zgłosić każdy chętny, który ukończył 13. rok życia.
Wszelkie zgłoszenia nadesłane do 25 października zostaną poddane weryfikacji. Oceny dokona jury w składzie: Anna Wileczek z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, Ewa Kołodziejek z Uniwersytetu Szczecińskiego, Marek Łaziński z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Bartek Chaciński z tygodnika "Polityka".
Do drugiego etapu jury zakwalifikuje słowa zgodne z regulaminem i najczęściej zgłaszane. Wtedy znów przyjdzie czas na głos publiczności. Młodzieżowe Słowo Roku 2026 będziemy mogli wybrać głosując w internetowym plebiscycie. Głosowanie zaplanowano od 3 do 30 listopada. Jury przyzna też własną, dodatkową nagrodę, dla słowa, które wyłonią we własnym gronie.
Młodzieżowe Słowo Roku 2026 - po co nam to?
Celem plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku jest "wyłapanie" i wskazanie najciekawszych i najbardziej popularnych słów, których używają młodzi ludzie. Organizatorzy podkreślają, że to świetna okazja do zabawy językiem polskim, ale i do refleksji nad jego ciągłymi zmianami. Bez wątpienia jest też okazją do przyjrzenia się młodym pokoleniom oraz zaznajomienia starszych z ich językiem.
Zwycięzcy poprzednich lat i inne młodzieżowe słowa
W poprzednich latach zwycięzcami plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku były następujące słowa:
2025 - szpont/szponcić
2024 - sigma
2023 - rel
2022 - essa
2021 - śpiulkolot
2020 - plebiscyt nie został rozstrzygnięty
2019 - alternatywka
2018 - dzban
2017 - XD
2016 - szos
Warto też pamiętać, że młodzieżowe słowa nie są wynalazkiem XXI wieku, o czym "starsza młodzież" doskonale wie. Przypomina o tym również Aneta Korycińska, znana w sieci jako Baba od polskiego, ambasadorka plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2026. Edukatorka zerknęła do publikacji z 1939 roku pt. "O gwarze uczniowskiej" w opracowaniu Ignacego Schreiberga i przypomniała o takich słowach jak: "nie wypingwiniaj się" (nie wygłupiaj się, nie udawaj głupca); "smarkatka" (chustka do nosa); "jary" i "jara" (ojciec i matka); "wyka" (wycieczka); "klawo", "byczo", "morowo" (wyrazy zadowolenia lub aprobaty).
Wróciła też do słów, które znalazły się w "Słowniku gwary uczniowskiej"z 2016 roku i znalazła w nim następujące słowa i wyrażenia: "babcia kwas" (nauczycielka chemii); "guru wioski" (przewodniczący klasy); "pokój zwierzeń" (gabinet dyrektora); "resetować" (spać na lekcji), "mieć error" (mieć trudności ze zrozumieniem czegoś); "narson" (na razie).
2026 rok przyniósł nam kolejną dawkę świeżych młodzieżowych słów. Wśród nich są np. "płakał" czy "kukiryniarz". Pierwsze z nich związane jest z postacią Doroty Wellman, która opowiedziała o tym jak skonfrontowała swego hejtera z jego wpisami w sieci. Prezenterka powiedziała, że hejter przestraszył się, przepraszał ją i płakał. Właśnie to ostatnie słowo z jej wypowiedzi przejęli młodzi. "Płakał" - używają ironicznie, wyrażają nim niedowierzanie, rzadziej prawdziwy smutek. "Kukiriniarz" to słowo utworzone od marki popularnych hulajnóg elektrycznych, oznacza osobę jeżdżąca na hulajnodze, słowo to często nacechowane jest pejoratywnie.
Nowych młodzieżowych słów jest mnóstwo, najlepiej znają je przedstawiciele pokoleń Z i Alfa, z pewnością to na ich zgłoszenia szczególnie czekają organizatorzy plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2026.
***
pj
