Powieści na antenie

"Karawele"

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2026 09:30
W cyklu "To się czyta" sięgnęliśmy po najnowszą powieść Antonia Lobo Antunesa "Karawele". Pisarz przygląda się dziejom Portugalii z bliska, odsłaniając jej imperialne ambicje, udział w brutalnych konfliktach oraz czerpanie zysków z handlu niewolnikami. Wybrane fragmenty czytał na antenie Dwójki Łukasz Lewandowski.
Łukasz Lewandowski czyta wybrane fragmenty powieści Karawele Antonio Lobo Antunesa
Łukasz Lewandowski czyta wybrane fragmenty powieści "Karawele" Antonio Lobo AntunesaFoto: Cezary Piwowarski / Polskie Radio

Powieść "Karawele" rozpoczyna się w 1975 roku, kiedy upada zamorska potęga Portugalii. "Do Lizbony karawelami i samolotami wracają retornados, czyli koloniści, a wraz z nimi... legendarni odkrywcy i misjonarze. W barokowo-groteskowym świecie wykreowanym przez Antonia Lobo Antunesa 400 lat historii skupia się w jednej chwili: karawele cumują obok tankowców, a targi niewolników sąsiadują ze sklepami wolnocłowymi. Przeszłość spotyka teraźniejszość w najbardziej nikczemnym i obrzydliwym wymiarze. Wielcy bohaterowie narodowi schodzą z kart podręczników: Vasco da Gama jest nieuleczalnym hazardzistą, a król Sebastian to żałosna karykatura ginąca na ciemnej ulicy" - czytamy w opisie książki.

Wybrane fragmenty powieści, w tłumaczeniu Wojciecha Charchalisa, czytał Łukasz Lewandowski.

POSŁUCHAJ:

Antonio Lobo Antunesa "Karawele", czyta Łukasz Lewandowski cz. 1 <<<

Antonio Lobo Antunesa "Karawele", czyta Łukasz Lewandowski cz. 2 <<<

Antonio Lobo Antunesa "Karawele", czyta Łukasz Lewandowski cz. 3 <<<

Antonio Lobo Antunesa "Karawele", czyta Łukasz Lewandowski cz. 4 <<<

Antonio Lobo Antunesa "Karawele", czyta Łukasz Lewandowski cz. 5 <<<

***

Tytuł audycji: To się czyta

Przygotowanie: Elżbieta Łukomska

Data emisji: 23-27.03.2026

Godz. emisji: 9.30

Czytaj także

O konflikcie króla z biskupem Stanisławem, czyli "Śmiały" Elżbiety Cherezińskiej

12.11.2025 07:40
Jedenastowieczną Europą wstrząsają konflikty. Kościół pęka, narasta spór między papiestwem a cesarstwem, Czechy, Węgry i Ruś Kijowska pogrążone są w bratobójczych wojnach. W takim świecie piętnastoletni Bolesław po nagłej śmierci ojca zostaje władcą.
Elżbieta Cherezińska
Elżbieta CherezińskaFoto: Dariusz Chereziński/materiały promocyjne

>>>> Posłuchaj rozmowy z Elżbietą Cherezińską na platformie podcastowej Polskiego Radia

Elżbieta Cherezińska w powieściach "Śmiały" i "Szczodry" wraca do czasów Piastów i do postaci Bolesława Śmiałego. "Szczodry" ukaże się za kilka tygodni.

Opowieść o Śmiałym to trudna historia, która podzieliła Polskę już wiele lat temu

Do opowiadania o Śmiałym pisarka sama musiała dojrzeć. - To jest bardzo trudna historia, która podzieliła Polskę wiele lat temu - opowiada Elżbieta Cherezińska. 

Interpretatorzy postaci Bolesława Śmiałego dzielą się na dwie grupy: tych, co idą za przekazem Galla Anonima i tych, którzy opierają się na przekazie Wincentego Kadłubka i jego następców. 

Gdy Kościół krakowski postanowił z biskupa Stanisława, skazanego przez króla na śmierć, zrobić męczennika i patrona zjednoczenia królestwa, zaczęło się oczernianie pamięci króla. Biskup Stanisław w kronice Galla Anonima jest nazywany zdrajcą. 

Zdrajca czy bohater? Spór historyków 

- Ponieważ królowi nie można było odebrać sukcesów dyplomatycznych i wojennych, to zaczęto oczerniać go obyczajowo - opowiada gościni Dwójki. - I w tym sensie to jest opowieść szalenie współczesna: takie obrzucanie błotem, bo może coś się przyklei i zostanie  - dodaje. 

Potem aż do XIX wieku w polskiej myśli historycznej dominował przekaz, że biskup Stanisław był obrońcą prawości i obrońcą królestwa, a król go w akcie zemsty zabił. - Dopiero w XIX wieku polscy uczeni zaczęli pisać krytyczne dokumenty pokazujące wielkość króla i małość Stanisława. To rozgrzało wtedy opinię publiczną do czerwoności - opowiada autorka. 

W czasach międzywojnia ten spór zamilkł, były ważniejsze sprawy i nikt się nie zajmował konfliktem miedzy królem i świętym Stanisławem.  

***

Tytuł audycji: audycja okolicznościow

Prowadzenie: Jakub Kukla

Gość: Elżbieta Cherezińska (autorka powieści historycznych)

Data emisji: 11.11.2025

Godz. emisji: godz. 22.30 

id