X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Powstanie Warszawskie

"Wyjmij mi z oczu szkło bolesne"... Poezja przeciw wojnie

01.07.2014 08:00
W początkowym okresie słowo "wojna" właściwie nie pojawia się w tekstach poetyckich Gajcego i Baczyńskiego. Twórcy tego pokolenia programowo uciekali od swoich czasów. Za pomocą sztuki chcieli również czytelników wyrwać z wszechobecnego obłędu.
Materiały Muzeum Powstania Warszawskiego
Materiały Muzeum Powstania WarszawskiegoFoto: wikipedia/dp
Posłuchaj
10'55 – Te wiersze można czytać z podręcznikiem psychologii czy psychiatrii w ręku - mówił literaturoznawca Andrzej Gronczewski. (PR, sierpień 1984)
02'42 Ta sztuka była przeciwko wojnie - mówił Eligiusz Szymanis, historyk literatury o poezji Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. (PR, 3.08.2009)
16'17 Wystawa w 40-lecie śmierci poety. (PR, 1986)
więcej
Audio

W wierszach Baczyńskiego i Gajcego wszelkie odgłosy wojny są początkowo przefiltrowane. Twórcy ci poddają je pewnej eliminacji o wyrazistej celowości psychologicznej, a także poetyckiej. – Wyraża się w niej bunt przeciwko terrorowi naoczności zewnętrznej – powiedział w Polskim Radiu historyk literatury Andrzej Gronczewski. – Ale jest to też bunt przeciwko stereotypom obowiązującym w poezji polskiej, która obfitowała we wszelkie rekwizyty związane z polską redutą – dodał.

Obecność wojny we wczesnych utworach Baczyńskiego i Gajcego objawia się więc przez pewien słownik poetycki, przez zestaw pewnych natręctw i obsesji. – Te wiersze można czytać z podręcznikiem psychologii czy psychiatrii w ręku – stwierdził literaturoznawca. - To jakby pełen katalog rozmaitych lęków. Słownictwo Baczyńskiego często skoncentrowane jest pojęciowo wokół słowa "trwoga". Ma ono posmak lekkiej archaizacji, pewną dystynkcję religijną i metafizyczną. To zestaw obrazów, które pokazują sytuację człowieka osaczonego – mówił.

– Oni chcieli ratować sztukę przed światem, a nie przetwarzać ten świat w sztukę. Tworzyli poezję przeciwko światu, który ich otaczał – mówił z kolei historyk literatury Eligiusz Szymanis. – Świat był koniecznością, brutalnie wpychał się tym wszystkim, co ich otaczało, ale tym, co fascynowało, były wartości estetyczne. Ta sztuka była przeciwko wojnie. Wyjęcie "szkła bolesnego", o którym pisał Baczyński, było głównym celem ich zabiegów. Chcieli również swoich czytelników wyrwać z tego obłędu, który ich otaczał – powiedział.

Jolanta Pol, kustosz wystawy "Krzysztof Kamil Baczyński", którą w 40-lecie śmierci poety otwarto w Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza, również zwróciła uwagę, że w latach 1939-1940 twórca konsekwentnie omija problem wojny. W końcu nadchodzi jednak przełom, którego jednym z pierwszych znaków jest wiersz "Świat sen". – Poeta powiada w nim, że trudno żyć w oderwaniu od rzeczywistości, kończąc utwór zapowiedzią: "ale ja się obudzę" – zauważyła.

mc