Na ratunek Bałtykowi. Szwedzko-polska organizacja przykładem wzorowej współpracy

Szwedzko-polska organizacja Race For The Baltic została zaprezentowana w piątek na seminarium w Sztokholmie w ramach przewodnictwa Polski w Radzie Państw Morza Bałtyckiego jako przykład wzorowej współpracy na rzecz poprawy środowiska Bałtyku

Bałtyk

Shutterstock/ SIGHTPhonotgraphy

Założycielem Race For The Baltic jest twórca komunikatora Skype, Szwed Niklas Zennstroem, który fundusze ze sprzedaży wynalazku postanowił przeznaczyć na działania ratujące Bałtyk przed zakwitem glonów i sinic.

– Na dnie Bałtyku 70 tys. km kwadratowych, czyli dwukrotność powierzchni Danii, jest strefą beztlenową, to pustynia, na której życie zamiera. Winny jest temu proces przeżyźnienia (eutrofizacji), nawozy naturalne i sztuczne, fosfor i azot – przypomniał szef Race For The Baltic Marcin Kotlarek.

Wyjaśnił, że kierowana przez niego organizacja dociera do źródeł problemów Bałtyku na lądzie. – Pracujemy z rolnictwem, aby lepiej przechowywać gnojówkę i obornik, aby nie wyciekały. Inny problem, którym zajmujemy się, to cieknące szamba w Polsce – podkreślił.

Kotlarek dodał, że Race For The Baltic współpracuje również z zakładami chemicznymi produkującymi nawozy, aby zabezpieczyć odpadowy produkt, fosfogips i znaleźć dla niego zastosowanie. Inni ważny partner to polskie elektrownie węglowe. – W procesie spalania węgla powstaje gips i my znaleźliśmy dla niego rozwiązanie, okazuje się, że można go rozsypać na pola, gdzie pomaga wiązać fosfor i azot. Nawóz jest wtedy dłużej dostępny dla roślin i nie spływa przez glebę do morza – wyjaśnił. 

The @WWFSverige #Fiskguiden is now launched! "This is the first time the species bream has joined the guide, it has not been used as a fish for #consumption so much before," says @KarinGlaumann WWF's Sweden's fish expert. https://t.co/tXbm7aeEnz

— WWF Baltic Sea Programme (@WWFBaltic) May 28, 2020

Kolejni partnerzy organizacji to porty, gdzie rozpoczęto działania mające na celu ograniczenie przedostawania się nawozów do morza w trakcie przeładunków. W Polsce ruszył również projekt, jak zabezpieczyć rzeki przed ściekaniem nawozów.

Ponadto Race For The Baltic działa także w Szwecji, na wyspie Gotlandia, w pobliżu której znajduje się duża głębia ze strefami beztlenowymi. Wiceprezeską Race For The Baltic jest Szwedka Fanny Tham Ratz, a organizacja ma swoje biura zarówno w Szwecji, jak i w Polsce.

Seminarium w siedzibie sekretariatu Rady Państw Morza Bałtyckiego w Sztokholmie zorganizowała ambasada RP w Szwecji. Uczestnikami debaty byli sekretarz stanu w ministerstwie klimatu i przedsiębiorczości Szwecji Daniel Westlen, doradczyni minister klimatu i środowiska RP Paula Hanasz, a także Johan Wult z Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Sztokholmie. Ponadto w drugim panelu udział wzięli Rudiger Strempel, sekretarz Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM), a także prof. Henrik Osterblom z Uniwersytetu Sztokholmskiego.

Uczestnicy zgodzili się, że aby poprawić stan środowiska Bałtyku, należy zintensyfikować współpracę między rządami, organizacjami pozarządowymi i biznesem. Działalność Race For The Baltic została oceniona przykład wzorowej współpracy regionalnej między Szwecją a Polską na rzecz poprawy środowiska Bałtyku. Wśród gości byli dyplomaci, naukowcy, przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz firm zainteresowanych współpracą.

PAP/ks