Światowy Dzień Winyla. Dlaczego czarne płyty nie tracą popularności?

Ostatnia aktualizacja: 18.04.2026 08:00
Płyta winylowa to nie tylko nośnik muzyki, ale także doświadczenie słuchania: ciepłe, analogowe brzmienie, delikatny szum rowków i charakterystyczny dźwięk, którego wielu melomanów wciąż nie znajduje w cyfrowych formatach nagrań. Ten czarny krążek ma nawet swoje święto – Światowy Dzień Winyla, który w tym roku obchodzimy 18 kwietnia.
W Światowym Dniu Winyla miłośnicy czarnych krążków spotykają się na targach i w klubach, by wymieniać się płytami, doświadczeniami i muzycznymi odkryciami
W Światowym Dniu Winyla miłośnicy czarnych krążków spotykają się na targach i w klubach, by wymieniać się płytami, doświadczeniami i muzycznymi odkryciamiFoto: Shutterstock/Nattapol Meechart

Posłuchaj rozmowy w "Poranku Dwójki" >>>

W Światowym Dniu Winyla, ustanowionym w 2007 roku i obchodzonym w trzecią sobotę kwietnia, miłośnicy czarnych krążków spotykają się na targach i w klubach, by wymieniać się płytami, doświadczeniami i muzycznymi odkryciami. Choć muzyki można dziś słuchać na płytach CD lub w formatach cyfrowych, winyle wciąż są wydawane i pozostają obiektem pożądania wielu pasjonatów – nie tylko ze względu na brzmienie, ale także na rytuał słuchania i materialny charakter samej płyty.

Między trzaskiem a ciszą. Światowy Dzień Winyla

- W "czarnej' jest wszystko to, co już sto razy powiedziano: ten klimat, ta wyjątkowość słuchania z płyty, która przecież wcale nie ma najlepszego dźwięku na świecie. Wiemy od dawna, że gdyby podejść do tego parametrami czysto technicznymi, to płyta czarna z definicji przegrywa z "cyfrą". Ale jest stworzona dla nas, dla ludzi. Jest analogowa, ma długość trwania taką, jak lubimy, ma zapach. I ten proces słuchania - mówił Przemysław Psikuta, dziennikarz muzyczny radiowej Dwójki.

"Duża czarna" - audycja dla miłośników winyli

Entuzjaści czarnej, "trzaskającej" płyty dobrze znają także sobotnią audycję "Duża czarna", prowadzoną w Programie 2 przez Przemysława Psikutę. To cykl, w którym historia fonografii ożywa w opowieściach kolekcjonerów i miłośników analogu. Audycja liczy już ponad 800 odcinków - nadawana na żywo, w całości oparta jest na brzmieniu płyt analogowych, często pochodzących z rzadkich, cenionych tłoczeń.

- To trochę straszne, jak się spojrzy na to z perspektywy lat. To są wspaniałe spotkania - zawsze mam współprowadzącego, gościa. To są spotkania z pasjonatami, z wąskim gronem osób, które pojawiają się w soboty. Niektórych już niestety z nami nie ma - podkreślił prowadzący.

Posłuchaj wszystkich odcinków audycji "Duża czarna" >>>

Sobotnie podróże śladami winyli w Dwójce

Wokół audycji "Duża czarna" z czasem ukształtowała się wyjątkowa społeczność słuchaczy, którzy w każdą sobotę wyruszają w muzyczną podróż śladami kolejnych płyt, wspólnie z prowadzącym i jego gośćmi. - Zawsze żartuję, że to taka praca u podstaw. W każdą sobotę przyjeżdżamy z tymi płytami, niewyspani, ale jesteśmy. Osiemset audycji to jest coś, ale z drugiej strony myślę, że jest jeszcze tyle do pokazania. Wiele rzeczy należałoby też pokazać inaczej, bo jesteśmy inni, niż te 10-15 lat temu, kiedy zaczynaliśmy - podkreślił Przemysław Psikuta.

Czytaj też:

- Wtedy to była chyba jedyna audycja, gdzie graliśmy na żywo z czarnych płyt - wspominał dziennikarz radiowej Dwójki. - Część pracowników technicznych radziła nam, żeby do nich przyjść, przegrać na pliki, bo po co się tak męczyć. A my się męczyliśmy wtedy z tym wielkim węgierskim gramofonem EMT, który już poszedł na części - mówił.

Entuzjaści winyli podkreślają właśnie tę wyjątkowość doświadczenia w sobotniej audycji Przemysława Psikuty – obecność oryginalnych płyt i ich realne odtwarzanie na antenie, zamiast cyfrowych kopii. - Wydaje mi się, że jest duża grupa osób, które czują to, że my przychodzimy z tymi płytami pod pachą i gramy je w studio na żywo w czasie rzeczywistym - opowiadał prowadzący "Dużą czarną".

***

Przygotowanie: Maria Czok

Gość: Przemysław Psikuta (dziennikarz muzyczny radiowej Dwójki)

Data emisji: 17.04.2026

Godzina emisji: 8.20

Materiał wyemitowano w audycji "Poranek Dwójki".

am/pg

Czytaj także

Dziś Światowy Dzień Płyty Winylowej

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2025 11:26
Na pewien czas zapomniana, po latach wróciła do łask i przeżywa swój renesans. Swoje święto ma dziś płyta gramofonowa. Jak powstaje czarny krążek i dlaczego znów jest obiektem pożądania - pytał o to w fabryce płyt winylowych pod Pragą korespondent Polskiego Radia.
rozwiń zwiń