"Galareta z kleju stolarskiego smakowała wspaniale"... Głód w oblężonym Leningradzie

Ostatnia aktualizacja: 06.03.2014 16:00
Odnalezione niedawno w archiwum petersburskim dziennik Leny Muchinej to wstrząsające świadectwo cierpień i zagłady ludności cywilnej Leningradu skazanej na powolną głodową śmierć. W Dwójce rozmawialiśmy o tych zapiskach.
Audio
  • Prof. Alicji Wołodźko-Butkiewicz i prof. Henryk Stańczyk opowiadają o blokadzie Leningradu i dzienniku Leny Muchinej z tego czasu (Rozmowy po zmroku/Dwójka)
Kawałek chleba wypieczonego podczas blokady Leningradu. Ekspozycja w Muzeum Chleba w Sankt Petersburgu
Kawałek chleba wypieczonego podczas blokady Leningradu. Ekspozycja w Muzeum Chleba w Sankt PetersburguFoto: Alexey Varfolomeev/Wikimedia/CC

Lena Muchina dzień po dniu – na ile starczało jej sił – rejestrowała ponurą rzeczywistość, bombardowania, chłód i głód, brak prądu, wody i ogrzewania, wywożenie na sankach trupów na cmentarze, zabójczą przymusową pracę wygłodzonych i zmarzniętych mieszkańców Leningradu przy uprzątaniu ruin. Zachodni recenzenci porównują ten dokument do słynnego diariusza Anny Frank. "Dziennik czasu blokady. Zapiski nastolatki z oblężonego Leningradu" Leny Muchinej ukazał się w przekładzie prof. Alicji Wołodźko-Butkiewicz, dyrektor Instytutu Rusycystyki UW, którą gościliśmy w audycji "Rozmowy po zmroku".

– Lena Muchina była jedną z wielu młodych dziewcząt z pokolenia urodzonego w latach 20. – mówiła tłumaczka. – Takich jak ona było wielu. Jej dziennik, choć wyjątkowy, jest więc także typowy. Zapisków prowadzonych w czasie blokady Leningradu przez młodzież i dzieci było bardzo dużo. Wiele zostało opublikowanych, ale jeszcze do dziś sporo znajduje się w prywatnych archiwach. Tekst Leny Muchinej znaleziono już po jej śmierci – opowiadała.

Książka opowiada o najstraszniejszym roku życia autorki - od lata 1941 r. do lata 1942 r., gdy została ewakuowana. Początkowe strony dziennika ukazują 16-letnią, dość infantylną dziewczynę, zapisującą szkolne zdarzenia i swoje uczucia. Później ta radosna młoda kobieta zaczyna zmieniać się w przerażonego człowieka. Widzimy, jak naiwne dziecko dojrzewa, jak uświadamia sobie całą grozę sytuacji, jak - o czym sama mówi - kamienieje w niej serce.

O tym, jak doszło do odcięcia Leningradu od połączeń lądowych, opowiadał drugi gość audycji, prof. Henryk Stańczyk, historyk wojskowości i bezpieczeństwa oraz historii najnowszej ze szczególnym uwzględnieniem II wojny światowej, który przedstawił m.in. straszliwą statystykę strat w ludności cywilnej. – W Leningradzie przed wojną mieszkało dwa i pół miliona ludzi. Z tego w czasie 900 dni oblężenia zmarło około 800-900 tysięcy ludzi. Ponad 700 tysięcy mieszkańców ewakuowano – mówił.

Audycję prowadziła Hanna Maria Giza.

mc

Zobacz więcej na temat: II wojna światowa Leningrad

Czytaj także

"Wywalcz jej wolność lub zgiń". Cichociemny Stefan "Starba" Bałuk

Ostatnia aktualizacja: 03.02.2014 16:00
– Każdy z nas miał fiolkę z trucizną. Dziesięciu moich kolegów zażyło ją tylko po to, by nie zdradzić – opowiadał w Dwójce legendarny gen. Stefan "Starba" Bałuk, którego głosu słuchaliśmy z nagrań archiwalnych. Bohater audycji zmarł 30 stycznia w wieku stu lat.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zawiedzione nadzieje żołnierzy wyklętych

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2014 20:00
Najpierw wiara w wolne wybory, gwarantowane z całą stanowczością przez Zachód, potem nadzieja na wybuch trzeciej wojny światowej, w końcu walka o biologiczne przetrwanie - o dramatycznych losach żołnierzy podziemia niepodległościowego dyskutowaliśmy w "Klubie Ludzi Ciekawych Wszystkiego".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Karski: dyplomacja interesowała mnie już w gimnazjum

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2014 16:30
– Jako chłopiec interesowałem się sprawami polityki międzynarodowej. Ideałem był dla mnie Talleyrand, boski książę Benewentu – mówił w Dwójce Jan Karski, którego głosu słuchaliśmy z archiwalnego nagrania. Niezłomnego emisariusza wspominał także Władysław Bartoszewski.
rozwiń zwiń