Nałkowska niczym Tomasz Mann. Odkryj międzynarodowe "Choucas"

Ostatnia aktualizacja: 18.03.2014 09:22
Opowieść Zofii Nałkowskiej, którą od 17 marca będziemy słuchać w Dwójce, stanowi – jak podkreślał prof. Włodzimierz Bolecki – przykład nowoczesnego myślenia na temat relacji między ludźmi należących do różnych narodów. To nieznana, a znacząca, warta przypomnienia książka.
Audio
  • "Choucas" Zofii Nałkowskiej - wstęp do lektury (Strefa literatury/Dwójka)
Zofia Nałkowska, ok. 1920 r.
Zofia Nałkowska, ok. 1920 r. Foto: PAP/CAF/Reprodukcja

"Nie mogłam oprzeć się myśli, że braterstwem dwóch narodów jest to, że są razem przeciwko trzeciemu", notuje narratorka "Choucas". Refleksja ta kończy się gorzką konstatacją, że braterstwo między narodami nie jest zatem możliwe... 
"Choucas" to francuskie słowo określające kawkę. Ptaki te zapełniają niebo nad szwajcarskim kurortem – w nim właśnie toczy się akcji książki Nałkowskiej. Miejsce to sprzyja spotkaniom ludzi z różnych krajów: od kuracjuszy z Anglii i Francji po osoby przybyłe z dalekiego Kaukazu. Rozmowy, bo to one przede wszystkim zapełniają karty "Choucas", dotyczą spraw podstawowych: cierpienia, doświadczenia utraty, rozumienia siebie i innych, zwłaszcza tych z innego narodu. - Mamy tu do czynienia z konfrontacją różnych doświadczeń, przynosi to niezwykły efekt artystyczny – opowiadał w "Sferze literatury" prof. Włodzimierz Bolecki.
Temat powieści Zofii Nałkowskiej nieuchronnie kojarzy się z "Czarodziejską górą" Tomasza Manna z 1924 r., choć, jak zaświadcza prof. Bolecki, autorka podczas pisania nie znała dzieła niemieckiego artysty. "Choucas" ukazała się w 1927 r. Wcześniej powieść drukowana była w odcinkach w "Tygodniku Ilustrowanym" w latach 1925-1926. To jeden z najmniej znanych tytułów Zofii Nałkowskiej. – Nie znają jej nawet poloniści, bo to książka głęboko ukryta w cieniu najważniejszych dzieł pisarki, jak "Granica" czy, przede wszystkim, "Dzienniki" – zauważył badacz. – Tymczasem "Choucas" jest utworem, który w dorobku Nałkowskiej stanowi bardzo istotną cezurę. Nałkowska zaczyna interesować się światem – powiedział literaturoznawca, dodając, że, podobnie jak w przypadku wielu innych pisarzy europejskich z tego pokolenia, na zmianę myślenia autorki "Choucas" (wyjście z kręgu introspekcji, wiwisekcji własnego ja) silnie wpłynęło doświadczenie I wojny światowej...
W audycji przybliżającej problematykę "Choucas" prof. Bolecki zwrócił uwagę na niezwykle znaczący, jego zdaniem, aspekt tej opowieści. Nałkowska, konfrontując doświadczenia bohaterów, próbuje zbadać psychologiczne źródła nacjonalizmu. Czytelnik odnajdzie tu dyskretną analizę narodowych uprzedzeń. Skąd się one biorą? Dlaczego potrafią być początkiem groźnych, krwawych poczynań?
Zapraszamy do wysłuchania audycji, w której udział wzięła również Krystyna Dąbrowska, opowiadająca o swoim odczytaniu twórczości Nałkowskiej.
Książka Zofii Nałkowskiej "Choucas" to kolejna lektura w cyklu "Słynne powieści". Od poniedziałku 17 marca na antenie Dwójki czytać będzie ją Teresa Budzisz-Krzyżanowska.

Audycję prowadziły Anna Lisiecka i Joanna Szwedowska.

Teresa
Teresa Budzisz-Krzyżanowska

jp/mc

Zobacz więcej na temat: literatura Zofia NaÅ‚kowska

Czytaj także

Wiesław Kępiński – upragniony syn Iwaszkiewicza

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2014 20:00
– Iwaszkiewicz wierzył, że dziecko, które poroniła jego żona w latach 30., miało być synem. A ponieważ czuł się odsunięty od wychowania córek, dzięki Wiesiowi Kępińskiemu mógł spełnić się w roli ojca – opowiadali w Dwójce Agnieszka i Robert Papiescy, którzy opracowali tom listów "Męczymy się obaj".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Anna Kowalska i Maria Dąbrowska. Z historii dramatycznego uczucia

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2014 10:00
– Ich listy to być może najwspanialsza korespondencja miłosna, jaka w języku polskim się ukazała – mówiła w Dwójce prof. Grażyna Borkowska, opowiadając o dwóch pisarkach i ich wspólnych, skomplikowanych losach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Miguela de Unamuno majstrowanie przy bohaterach

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2014 09:09
- Był niezwykle silną osobowością, jednym z najwybitniejszych nazwisk w hiszpańskiej filozofii XX wieku, wspaniałym pisarzem, poetą i wybitnym politykiem – dorobek Unamuno oceniał tłumacz literatury hiszpańskiej, Carlos Marrodan Casas.
rozwiń zwiń