Posłuchaj audycji "Poranek Dwójki" >>>
Historia dwóch kobiet z gór Kurdystanu – Peyman, przywódczyni, oraz Viyan, śpiewaczki obdarzonej niezwykłym głosem. Subtelny i przenikliwy portret İsmaila Beşikçiego (ur. 1939) – tureckiego socjologa, filozofa i pisarza, który spędził łącznie około 17 lat w więzieniu za prace poświęcone sytuacji Kurdów. Opowieść o sześciu Kurdyjkach z Iranu, należących do trzech pokoleń, które od 1979 roku organizują się i walczą z opresją Islamskiej Republiki w górskim obozie podziemnej organizacji. To tylko niektóre z filmów tegorocznego repertuaru Kurdish Sun in Spring Warsaw.
Festiwal Kultury Kurdyjskiej w Warszawie
To już druga edycja festiwalu. Pierwsza odbyła się w 2025 roku i spotkała się z dużym zainteresowaniem. Wydarzenie, które po raz pierwszy pokazano w lutym ubiegłego roku, tym razem zostało przesunięte na wiosnę. - Podtytuł to "Kurdowie i inni", ponieważ ideą jest zwrócenie uwagi, że ten naród nie zawsze był porzucany przez innych – wbrew powiedzeniu, że "Kurdowie nie mają przyjaciół poza górami". Chcieliśmy pokazać różnych przyjaciół wśród ich sąsiadów - podkreśliła dr Joanna Bocheńska z Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Konflikt Kurdów z sąsiadami jest w centrum zainteresowania medialnego. Mówi się o nich jako o separatystach, ale w rzeczywistości oni chcą decentralizacji kilku państw: Turcji, Iranu, Syrii i Iraku i stworzenia nowej rzeczywistości, która dałaby więcej przestrzeni do życia i rozwoju kulturalnego dla wielu mniejszości, zamieszkujących tamten terem. Dlatego ta idea solidarności, budowania mostów i współpracy jest tak ważna – bez tego nie wydarzy się idea Bliskiego Wschodu, gdzie jest miejsce dla każdego - dodała nasza rozmówczyni.
Czytaj też:
Przemilczane historie Kurdów. O czym mówią goście festiwalu
Kurdish Sun in Spring Warsaw przybliża te mniej znane, a nierzadko przemilczane fragmenty opowieści o wspólnocie kurdyjskiej. Mówić o niej będą zaproszeni goście, jak np. reżyserka Shahrzad Arshadi, która tworzy filmy o kurdyjskich kobietach. Ważna jest też postać İsmaila Beşikçiego.
- To turecki socjolog, który za sprzeciw wobec kłamstw państwa tureckiego o Kurdach przesiedział wiele lat w więzieniu, o czym opowiada film "Nasz İsmail". Chcemy też opowiedzieć o rzeczywistości Różawy, czyli regionu w północnej Syrii, gdzie tworzono ideę oddolnej demokracji - opowiadała w "Poranku Dwójki" dr Joanna Bocheńska.
Kobieca perspektywa na Kurdish Sun in Spring Warsaw
W programie festiwalu wyraźnie widać silną obecność kobiet – i nie są to postacie drugoplanowe, lecz bohaterki opowieści o sprawczości i zmianie. Po wieczorze filmów Shahrzad Arshadi, które pokazują kurdyjskie kobiety stawiające opór represjom w Iranie, można będzie obejrzeć dokument "Blooming in the Desert" o kobietach odbudowujących życie społeczne w syryjskiej Rakce po upadku tzw. Państwa Islamskiego. Rolę kobiet w życiu społecznym i politycznym Kurdów podkreślają także dyskusje festiwalowe i spotkania z gośćmi.
- Kurdyjskie kobiety, ale też wiele innych kobiet z Bliskiego Wschodu, są dziś ważnymi autorkami działań na rzecz dialogu i pokojowych rozwiązań. Ten szeroki aktywizm często umyka uwadze mediów, skupionych głównie na wizerunku bojowniczek. Tymczasem ich działalność jest znacznie szersza. Festiwal chce pokazać tę mniej znaną perspektywę, wykorzystując język kultury – filmu, literatury i muzyki – aby opowiadać o ludziach i budować lepsze zrozumienie między różnymi społecznościami - mówiła dr Joanna Bocheńska.
Kurdish Sun in Spring Warsaw odbędzie się w dniach 17-19 kwietnia w Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy w Warszawie. Szczegółowy program festiwalu można znaleźć na stronie ckf.waw.pl.
***
Tytuł audycji: Poranek Dwójki
Prowadzenie: Marcin Pesta
Gość: dr Joanna Bocheńska (Instytut Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierowniczka Pracowni Studiów Kurdyjskich)
Data emisji: 8.04.2026
Godz. emisji: 8.30
am/pg
