Przez pierwsze dwadzieścia lat swojej kariery Andy Warhol tworzył przede wszystkim ilustracje reklamowe, rysunki dla magazynów modowych i projekty użytkowe. Właśnie ten mniej znany etap jego twórczości stał się punktem wyjścia dla nowej ekspozycji przygotowanej przez Wojciecha Piotra Onaka, artystę, reżysera i kuratora, który od lat bada dorobek Warhola.
Posłuchaj rozmowy w audycji "Wybieram Dwójkę" >>>
Od linii do legendy
– Warhol bardzo nam się kojarzy jako legenda, która stworzyła pop-art. Ale jego życie, tak jak życie każdego z nas, nie zaczęło się od jednego momentu. Zaczęło się od prostoty, od trudnego dzieciństwa, od fascynacji magazynami i od tej jednej kreski, którą wziął od swojej mamy – mówił w Dwójce.
Choć twórczość Andy'ego Warhola na trwałe wpisała się w pejzaż amerykańskiej kultury konsumpcyjnej, początki jego artystycznego języka prowadzą znacznie głębiej niż do ikon popkultury. Na wystawie znalazły się rzadko pokazywane ilustracje, szkice i projekty reklamowe, które pozwalają prześledzić proces, z którego później narodziły się najsłynniejsze sitodruki.
Instalacja, której nie będzie można zachować
Jednym z najbardziej spektakularnych elementów ekspozycji jest przygotowana we współpracy z The Andy Warhol Museum w Pittsburghu monumentalna instalacja Cow Wallpaper, słynnej tapety z motywem krów, którą Warhol stworzył jako integralny element jednej ze swoich wystaw.
– Ta tapeta powstała tylko i wyłącznie na wystawę w Pałacu Sztuki. Nie będzie pokazana nigdzie indziej. Jest przyklejona do ściany i po zakończeniu ekspozycji musi zostać komisyjnie zniszczona. To jeden z warunków postawionych przez Muzeum Warhola i Fundację Warhola – podkreślał kurator.
"Każdy z nas ma w sobie trochę Warhola"
Wystawa powstała dzięki współpracy z międzynarodowymi instytucjami i prywatnymi kolekcjonerami z Polski, Belgii oraz Wielkiej Brytanii. Obok rysunków i grafik prezentowane są także filmy oraz słynne screen tests, minimalistyczne portrety filmowe, w których Warhol badał obecność człowieka przed kamerą.
Zdaniem Wojciecha Piotra Onaka właśnie one najlepiej pokazują prawdziwe oblicze artysty. – Każdy z nas ma trochę Warhola. Każdy ma w sobie człowieka, który wewnątrz jest inny, a na zewnątrz pokazuje coś innego. Warhol był właśnie takim człowiekiem, bardzo skrytym. To, co widzimy na zewnątrz, nie jest tym, co kryje się w środku – mówił.
"Warhol żył w świecie, w którym jego tożsamość musiała pozostawać ukryta"
Jak podkreślał w rozmowie, podobnie należy odczytywać także najbardziej znane prace amerykańskiego artysty. – Kiedy patrzymy na kolorowy sitodruk albo na rysunek nagiego mężczyzny, pierwsze skojarzenia są oczywiste. Ale w rzeczywistości to tylko przykrycie czegoś, czego nie można było pokazać na zewnątrz. W latach pięćdziesiątych Warhol żył w świecie, w którym jego tożsamość musiała pozostawać ukryta. Ta niezwykłość ukryta w zwykłości jest jednym z kluczy do zrozumienia jego twórczości – podsumował.
***
Wystawa "Andy Warhol. Od linii do legendy" będzie prezentowana w Pałacu Sztuki w Krakowie od 7 sierpnia do 27 września.
***
Rozmowa: Małgorzata Nieciecka-Mac
Gość: Wojciech Piotr Onak (artysta, reżyser i kurator; od lat bada dorobek Warhola)
Data emisji: 4.08.2026
Godz. emisji: 17.10
Materiał wyemitowano w audycji "Wybieram Dwójkę" >>>
Oprac. zchowaniec
