Beskid Żywiecki na Nowej Tradycji. "Wesele trwało od niedzieli do piątku"

Ostatnia aktualizacja: 16.05.2013 14:00
Kapela Braci Byrtków wystąpiła w Studiu im. Witolda Lutosławskiego w ramach programu "Muzyka Źródeł". Anna Szewczuk przeprowadziła rozmowę z dudziarzem Edwardem i skrzypkiem Władysławem, zapraszamy do wysłuchania.
Audio
  • Anna Szewczuk przypomina rozmowę z dudziarzem Edwardem Byrtkiem i jego bratem, skrzypkiem Władysławem, nagraną w 1974 roku
Władysław Byrtek
Władysław Byrtek Foto: Aleksander Dyl

- Pan młody musial być już po wojsku, a panna młoda mieć przynajmniej 19 lat. Przygotowania do ślubu trwały przez rok. Tak przed wojną, jak po wojnie. - wspominają bracia Byrtkowie w rozmowie z Polskim Radiem. - Wesela odbywały się z reguły w zimie, kiedy nie było roboty. A że w okolicy mieliśmy tylko jeden kościół, to czasami w tę samą niedzielę było aż 20 ślubów. Wesela natomiast mogły trwać nawet do piątku - dodają.

Edward i Władysław wiedzą, co mówią: ich ojciec Karol był swego czasu najbardziej rochwytywanym muzykantem w Beskidzie Żywieckim. - Bywało, że dostawał pięć propozycji na tę samą niedzielę. A jak już grał, to nie pozwalali mu wrócić do domu. Sypiał więc na weselach - opowiadają.

A kto płacił weselnym muzykantom i czemu wybierali ich furmani? Dlaczego piszczałki do dud z bezu były lepsze od tych współczesnych, syntetycznych? Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy z magazynu "Źródła". 

Kapeli Braci Byrtków (Edward, Władysław i skrzypek Józef) wystąpiła na inauguracyjnym koncercie Festiwalu Folkowego Polskiego Radia "Nowa Tradycja". W programie "Muzyka Źródeł: Beskid Żywiecki" zaprezentują się również: Kapela Fickowo Pokusa, Józefa i Zofia Sordyl, Czesław Węglarz, Zespół śpiewaczy z Żabnicy, Czesław Pawlus, Kamil Wiercigroch, Kamil Wojtyła, Tomasz "Buli" Iwanow. 

Edward
Edward i Władysław Byrtkowie

Kapela Braci Byrtków to jedna z nielicznych już autentycznych kapel góralskich z Beskidu Żywieckiego. Edward Byrtek, najwybitniejszy obecnie dudziarz na Żywiecczyźnie oraz jego bracia - wirtuozi skrzypiec Józef i Władysław - są mieszkańcami Pewli Wielkiej w gminie Jeleśnia Bracia. Występują również jako soliści, ale przy różnych okazjach tworzą tradycyjną góralską kapelę złożoną z dud żywieckich i skrzypiec.
Są kontynuatorami znakomitej rodzinnej tradycji, zapoczątkowanej przez ojca, legendarnego skrzypka samouka Karola Byrtka (1907-1989). Wraz ze szwagrem, dudziarzem Władysławem Plutą, a później z synem Edwardem oraz z córką, śpiewaczką Krystyną stworzył on Kapelę Rodziny Byrtków, która w latach 60. i 70. była wielokrotnie nagradzana w najbardziej prestiżowych konkursach za autentyzm i wierność przekazu. Kapela występowała w kraju i podczas zagranicznych wojaży z najlepszymi wówczas żywieckimi zespołami folklorystycznymi: Beskidami, Jodłami i Groniami. Wyrazem najwyższego uznania dla kapeli Karola Byrtka było przyznanie jej w 1984 roku Nagrody im. Oskara Kolberga.
Synowie grają obecnie ten sam repertuar, co ojciec. Są to przede wszystkim melodie pasterskie, hajduk, siustany, koń, sarna, obyrtki. Wybitny, nieżyjący już znawca folkloru muzycznego Żywiecczyzny, Józef Mikś dokonał zapisów nutowych tych melodii i opublikował je w książce "Muzyka Beskidu Żywieckiego”, by udokumentować zachowany tylko na tym terenie stary sposób gry, współcześnie określany jako heterofonia ("polega na prowadzeniu przez skrzypce i dudy tej samej melodii tak, jak pozwala na to instrument, wprawa i fantazja muzyczna grającego”). Kapela jest laureatem festiwalu w Kazimierzu nad Wisłą (nagroda główna w kategorii kapel - Baszta, 2008), a wszyscy bracia mają na koncie wiele nagród indywidualnych i zespołowych - m.in. na Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu.

Zobacz więcej na temat: MUZYKA Nowa Tradycja

Czytaj także

Houria Aichi na Nowej Tradycji. Jazz narodził się w Algierii?

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2013 14:00
Słynna śpiewaczka z regionu Aures wystąpi na Festiwalu Folkowym Polskiego Radia już w sobotę 18 maja. Rozmawiając z Kubą Borysiakiem, mówiła między innymi, że nic w życiu nie zdarza się przez przypadek.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Muzyka Źródeł: Beskid Żywiecki

Ostatnia aktualizacja: 17.05.2013 16:00
W pierwszej części koncertu inauguracyjnego 16. Festiwalu Folkowego Polskiego Radia "Nowa Tradycja" wystąpili muzycy ludowi z Beskidu Żywieckiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rozpoczyna się festiwal folkowy "Nowa Tradycja"

Ostatnia aktualizacja: 16.05.2013 08:20
Festiwal, który w tym roku odbędzie się po raz szesnasty, promuje folkową muzykę i artystów. Jego organizatorem jest radiowa Dwójka.
rozwiń zwiń