"Poezja to opisywanie świata". 105. rocznica urodzin Julii Hartwig

Julia Hartwig – poetka, tłumaczka literatury pięknej z języków francuskiego i angielskiego, eseistka. Urodziła się w Lublinie 105 lat temu. Z tej okazji w Dwójce przypomnimy tę wybitną postać i przywołamy archiwalne wspomnienia pisarki.

Julia Hartwig była jedną z najwybitniejszych polskich poetek, laureatką m.in. Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej oraz Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego

Foto: Wojciech OLSZANKA/East News

"Urodziłaś się w porze letniej obfitości, / Urodziłaś się w porze burz./ Co noc otwierał się i zamykał horyzont z łoskotem” – pisała w jednym z wierszy Julia Hartwig.

Julia Hartwig przyszła na świat 14 sierpnia 1921 roku. Jej ojciec – Ludwik – prowadził warsztat fotograficzny, zaś matka – Maria z domu Birjukow – zajmowała się domem i wychowywaniem pięciorga dzieci. Jeden ze starszych braci Julii Hartwig, Walenty, był cenionym lekarzem, profesorem medycyny. Drugi, Edward, był słynnym artystą-fotografem.

Debiut i droga do literackiego uznania

Debiutowała w maju 1936 roku. Właśnie wtedy, w lubelskim piśmie uczniowskim "W Słońce", po raz pierwszy opublikowała swój wiersz, podpisując się "Hartwiżanka". Debiut książkowy przypadł na 1954 rok, kiedy ukazał się zbiór reportaży "Z niedalekich podróży". Dwa lata później poetka opublikowała swój pierwszy tom wierszy – "Pożegnania".

Julia Hartwig była jedną z najwybitniejszych polskich poetek, laureatką m.in. Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej oraz Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego. Pytana o istotę poezji, Julia Hartwig odpowiadała: "poezja to opisywanie świata, zapisywanie go. Nazywanie tego, co doświadczone".

Zmarła 14 lipca 2017 roku w Stanach Zjednoczonych. Jest pochowana na warszawskich Powązkach obok męża – poety, prozaika, eseisty, tłumacza, prezesa polskiego Pen Clubu Artura Międzyrzeckiego.

105. rocznica urodzin Julii Hartwig

W 105. rocznicę urodzin Julii Hartwig przypominamy cykl jej wspomnień nagranych przez Witolda Malesę w dwutysięcznym roku. Poetka opowiadała przed mikrofonem Dwójki o dzieciństwie spędzonym w Lublinie, literackim debiucie, konspiracyjnym zaangażowaniu w czasie okupacji, stypendium we Francji niedługo po zakończeniu wojny, pobycie z mężem w Stanach Zjednoczonych i działalności  literackiej, m.in. o pracy przekładowej i pisaniu słuchowisk dla radia. W te opowieści poetka wplatała czytane przez siebie wiersze własne oraz wiersze ulubionych poetów francuskich i amerykańskich, które przetłumaczyła.

***

Tytuł audycji: Głosy z przeszłości

Przygotowanie: Dorota Gacek

Data emisji: 10-14.08.2026

Godz. emisji: 12.45