Polskie Radio
Section05

wyłączenie banerów

Czwartki Zimmermana

14 lutego 1839 r. redakcja „Revue et Gazette Musicale de Paris” opublikowała obszerny artykuł poświęcony „Czwartkom muzycznym u Zimmermana”, pianisty, kompozytora i pedagoga, prowadzącego salon muzyczny w mieszkaniu przy Square d'Orléans w arystokratycznej dzielnicy Paryża. Prasa podawała: „Znany jest wam, przynajmniej z reputacji, salon Zimmermana; dwa razy w miesiącu, w czwartek wieczorem, staje się on miejscem spotkań słynnych artystów i amatorów”. Należało mieć poważne powiązania z rodziną Zimmermanów albo bardzo wysokie notowania artystyczne, by zostać przyjętym do programu uroczystości muzycznych urządzanych w znanym salonie. Chopin, będący sąsiadem Zimmermana, często w nich uczestniczył. Grał „swe zachwycające mazurki”, wspominane przez krytyka Henri Blanchardta. Improwizował także na zadawane tematy, co wywoływało zazwyczaj burzliwą owację. (md)       
Zobacz więcej na temat: 

Byłam sanitariuszką w czasie wojny

Maria Kowalska, pseudonim Myszka, w czasie II wojny światowej była sanitariuszką. Jako siedemnastolatka wstąpiła do konspiracji, żeby pomagać rannym. Patriotyzm wyniosła z domu, w którym uczoną ją miłości i szacunku do ojczyzny i języka polskiego. Nawet jej siostra, która wyjechała do Argentyny, języka polskiego uczyła za darmo, bo czuła, że pobieranie opłat byłoby niemoralne. Kiedy wybuchła wojna, Maria Kowalska była nastolatką. Wówczas nie zdawała sobie sprawy, co tak naprawdę się dzieje. Początek Powstania Warszawskiego był dla niej początkiem piekła. W grupie czterdziestu sanitariuszek i łączniczek z powstania trafiła do pierwszego i najdłużej działającego na polskich ziemiach obozu koncentracyjnego - Stutthof. Dzisiaj jest też bohaterką książki Kobiety Pistolety. Sanitariuszka w Pułku Baszta, Wiktora Krajewskiego.​ Weronice Puszkar opowiedziała o tym jak zmieniała się jej sytuacja w czasie wojny. ​
Zobacz więcej na temat: 

Obcy?

13 lutego 1837 r. Franciszek Liszt opisał hrabinie Marii d'Agoult  wesołe spotkanie w paryskim mieszkaniu pianisty i kompozytora Johanna Pixisa: „[…] chciał nas w ubiegły czwartek zgromadzić na obiedzie. Zastrzegałem się, że mogę nie przyjść, - i o godzinie szóstej znalazłem się na rue Taibout [adres Pixisa]”. Z powodu nawrotu choroby zaproszenia nie mógł przyjąć Thalberg, gorąco przepraszając za to gospodarza. „Wystarczy – napisał Liszt  –  żeśmy się głośno pośmiali z jego [Thalberga] nieobecności, przeplatając kilkoma błazeństwami naszą kolację, która była serdeczna. Z obcych był tylko Chopin”. Dziwi   określenie „obcy” użyte w stosunku do polskiego kompozytora, bowiem trzej muzycy spotkali się pierwszy raz już w 1831 r. 43-letni Pixis poznał Chopina jeszcze wcześniej, w Stuttgarcie, gdy ten zmierzał do Paryża, Liszt nawiązał z nim pierwszy kontakt już w Paryżu. (md)
Zobacz więcej na temat: 

Słownik prof. Jerzego Bartmińskiego

7 lutego straciliśmy prof. Jerzego Bartmińskiego, językoznawcę, etnolingwistę, slawistę, profesora UMCS i Instytutu Slawistyki PAN, twórcę Lubelskiej Szkoły Etnolingwistycznej. Spośród wielu jego dokonań skupimy się teraz na tym, które dało początek naszemu cyklowi „Źródłosłów”. Wziął się on od wspominanego tu, monumentalnej publikacji poświęconej folklorowi, której początki sięgają 1980 roku. Profesor Bartmiński był pomysłodawcą i redaktorem, duchem tego przedsięwzięcia. „Słownik to jego opus magnum”, mówi prof. Joanna Szadura z Lublina, która opowie nam teraz o historii tej publikacji.
Zobacz więcej na temat:  Aleksandra Tykarska kultura ludowa tradycja znaczenie wyrazów język polski język ojczysty antropologia

Byk

Robimy teraz kolejny krok w naszej podróży po hasłach, pospolitych wyrazach, które przewijają się w naszym codziennym życiu, ale których pełne znaczenie czasem nam umyka.  Przy kolejnym naszym słowie kluczu moglibyśmy powiedzieć o rodeo, o znanej koszykarskiej drużynie, a nawet o giełdzie, ale znacznie ciekawsze będzie sięgnięcie do symboliki ludowej. O nie w odniesieniu do BYKA opowie nam teraz językoznawczyni i etnolingwistka dr Olga Kielak​.
Zobacz więcej na temat:  Aleksandra Tykarska kultura ludowa tradycja znaczenie wyrazów język polski język ojczysty antropologia

Zapomniany Krzyżanowski

12 lutego 1905 r. w „Tygodniku Ilustrowanym” zamieszczono wspomnienie pośmiertne „Ku czci Ignacego Krzyżanowskiego”, zmarłego w Warszawie dwa dni wcześniej utalentowanego pianisty, kompozytora, pedagoga, krytyka muzycznego i założyciela Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Podczas swego pięcioletniego pobytu w Paryżu kształcił się w Konserwatorium. Pobierał też lekcje prywatne u Chopina, z którym łączył go serdeczny stosunek przyjaźni. Kompozytor, żegnając swego ucznia i przyjaciela opuszczającego Londyn, rzekł: „Niech Ci Pan Bóg dopomaga w twojej pracy”. We wspomnieniu napisano o nim: „[…] nigdy nie pożądał szerokiego rozgłosu, nie robił nic z zasady dla sławy swego imienia, […] społeczeństwo w ostatnich latach zdawało się, iż zupełnie zapomniało o człowieku prawości nieskalanej, o muzyku talentu wybitnego, który nigdy '<span si
Zobacz więcej na temat: