Polskie Radio
Section05
Katarzyna Kobylecka

Dzięki sztucznej inteligencji odczytano 100 słów ze zwęglonego zwoju z Herkulanum

Wybuch Wezuwiusza w 79 roku zniszczył trzy italskie miasta położone u jego stóp: Pompeje, Stabie i Herkulanum. Pyły gorących popiołów nie tylko uśmierciły mieszkańców, ale też skryły pod grubą warstwą cały ich dobytek. Dzięki sztucznej inteligencji odczytano 100 słów ze zwęglonego zwoju papirusowego z Herkulanum.
Zobacz więcej na temat:  sztuczna inteligencja archeologia erupcja wulkanu Herkulanum Vesuvius Challenge Tomasz Łojewski Krzysztof Szamałek Katarzyna Kobylecka

Osiemnastowieczne salony w Polsce i we Francji

"Salony, »salonierki«, polityka" - to tytuł książki napisanej przez dr Dorotę Wiśniewską z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego, która bada europejskie oświecenie, skupiając się na historii kobiet w ujęciu porównawczym. Niedawno praca ta ukazała się w cenionej serii Monografie FNP. Autorka była gościem audycji z cyklu "Skarbiec nauki polskiej".                                                                                                  
Zobacz więcej na temat:  Fundacja na rzecz Nauki Polskiej Katarzyna Kobylecka Uniwersytet Wrocławski Dwójka Dorota Wiśniewska

Miedź - złoto dawnego Omanu. O badaniach zespołu polskich archeologów

Dzisiejszy Oman to kraj, gdzie dominują pustynie i półpustynie, a temperatura latem dochodzi do 50 st. C. Jego położenie geograficzne (południowo-wschodni róg Płw. Arabskiego) było jednak na tyle dogodne, że już od zamierzchłej przeszłości (III tys. p.n.e.) przecinały się tu szlaki handlowe łączące Indie z Mezopotamią. Głównym towarem eksportowym była miedź. W górskich dolinach, gdzie ją wydobywano i wytapiano, budowano np. monumentalne okrągłe kamienne wieże, które nie miały… wejścia.
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka oman archeologia Uniwersytet Warszawski

Czy średniowieczne stroje władców Makurii były wygodne?

Stroje noszone przez ludzi mówią nam, kim oni są albo za kogo chcieliby uchodzić. Kolor, rodzaj tkaniny czy specyficzne elementy garderoby to rodzaj kodu, który zdradza miejsce danej osoby w hierarchii władzy. Takie przesłanki legły u podstaw projektu realizowanego przez interdyscyplinarny zespół naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu SWPS. Badacze analizują różne aspekty związane z ubiorem władców Makurii - chrześcijańskiego państwa, które istniało między VI a XIV stuleciem na terenie dzisiejszego Sudanu, czyli dawnej Nubii. 
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka archeologia średniowiecze Sudan Afryka Nubia

Piramida faraona Mykerinosa. Czy dojdzie do jej renowacji?

Trzy najsłynniejsze piramidy Egiptu: Cheopsa, Chefrena i Mykerinosa na płaskowyżu Giza pod Kairem, w czasach swojej świetności wzbudzały zachwyt blaskiem promieni odbitych od ich ścian. Całe zewnętrzne powierzchnie tych grobowców pokryte były bowiem wypolerowanymi, ściśle do siebie przylegającymi kamiennymi płytami. W ciągu stuleci piramidy straciły jednak swoje okładziny. I właśnie teraz powstał projekt, by dokonać renowacji najmniejszej z owych piramid - faraona Mykerinosa.
Zobacz więcej na temat:  piramidy Egipt archeologia Katarzyna Kobylecka Szymon Zdziebłowski Dobrochna Zielińska

W Danii odkryto najstarszy napis runiczny. Jak powstawały runy?

Na duńskiej wyspie Fionia, w pobliżu Odense - w pochówku datowanym na II w. n.e. - odkryto żelazny nóż z wydrapanym na ostrzu napisem runicznym. Jest to prawdopodobnie najstarsze świadectwo użycia tego alfabetu. Równie stary jest jeszcze napis na kościanym grzebieniu, który znaleziono także w tych okolicach w połowie XIX w. Czy zatem tereny Danii były miejscem kształtowania się tego pisma?
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka archeologia starożytność Dania Skandynawia

Jak polscy i norwescy władcy uzyskiwali prawo do panowania?

To w jaki sposób polscy i norwescy władcy legitymizowali swoją władzę, stało się przedmiotem badań zainicjowanych w roku 2020 przez polskich i norweskich mediewistów. Publiczne roszczenia do władzy były kluczowym problemem politycznym w społeczeństwach średniowiecznej Europy pozbawionych trwałych instytucji i struktur państwowych.
Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Kobylecka monarchia średniowiecze archeologia Norwegia