Błękitna krew to krew ośmiornicy, nie arystokracji

Ostatnia aktualizacja: 23.06.2020 09:55
Czerwona, niebieska, fioletowa, zielona, żółta - to barwy, które może mieć krew - nie tylko ludzka, choć warto wiedzieć, że ta płynąca naszych ciałach nie zawsze jest czerwona. 
Ośmiornica
OśmiornicaFoto: Shutterstock/ Daniel Eskridge

shutterstock dziecko f słodycze f 1200.jpg
Cukier - w jakiej postaci i w jakiej ilości możemy go spożywać?

Każdy kto choć raz się skaleczył potwierdzi, że jego krew jest czerwona, a to dzięki barwnikowi krwi - hemoglobinie. 

Posłuchaj
07:24 czwórka stacja nauka 23.06.2020.mp3 O kolorach krwi opowiada Marcelina Jureczko, Rzeczniczka Nauki (Stacja Nauka/Czwórka)

 - Hemoglobina to białko zawarte w erytrocytach, odpowiedzialne za transportowanie tlenu, czyli przyłączanie go w płucach i uwalnianie w tkankach - mówi Marcelina Jureczko, doktorantka w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej Politechniki Śląskiej. - W jego budowie niezwykle ważne są grupy hemowe, zwane też żelazoporfirynami. Nasza krew nie zawsze wygląda tak samo. Ta płynąca w naszych żyłach jest ciemno czerwona, lecz kiedy obecne w grupach hemowych atomy żelaza zostaną wystawione na działanie tlenu następuje zmiana tej barwy na jasno czerwony - dodaje. 

Zielona krew

Rzeczniczka Nauki zwraca uwagę, że w naszych żyłach może też płynąć krew o barwie ciemnozielonej. - Niektórzy taki kolor przypisują kosmitom. Jednak zielona krew oznacza, że w żyłach takiej osoby krąży sulfhemoglobina jest to nieczynna, jako nośnik tlenu, pochodna hemoglobiny, która powstaje w skutek dołączenia do cząsteczki atomu siarki i zastąpienia nim atomów żelaza - mówi ekspertka. 

Przypomina sytuację, gdy krew tej barwy zaskoczyła chirurgów operujących pewnego Kanadyjczyka. Okazało się wtedy, że pacjent nadużywał leku przeciwmigrenowego, który zawierał grupę sulfonamidową. - W jego przypadku doszło do samoozdrowienia, ale czasem konieczna jest transfuzja - zaznacza gość Czwórki. 

Błękitna krew
Pojecie to, używane do określenia osób o wysokim urodzeniu, niestety nie ma pokrycia w faktach. - Ma to związek z tym, że kiedy chłopi pracowali w polu i siłą rzeczy korzystali z kąpieli słonecznych ich skóra opalała się - mówi Marcelina Jureczko. - Możnowładcy unikali słońca, chcąc swój status podkreślić jasnym kolorem karnacji - dodaje. 

Ekspertka zauważa, że w niektórych przypadkach dbanie o biel cery graniczyło z obsesją i prowadziło do licznych chorób. Dzieci cierpiały na krzywicę, spowodowaną niedoborem witaminy D w organizmie. Kobiety używały wybielających pudrów, bogatych w ołów lub rtęć, co skutecznie skracało im życie. - Dbałość o bladość lic powodowała, że przez papierowo białą cerę widać było żyłki - o niebieskiej barwie - wyjaśnia naukowczyni. 

Żółta i fioletowa 

Marcelina Jureczko podkreśla, że nie tylko hemoglobina pomaga w transporcie tlenu z płuc do tkanek, a w świecie zwierząt są jeszcze inne substancje białkowe: hemocyjaninam hemoerytryna. 

- Hemoglobina nie znajduje zastosowania w warunkach, w którym żyją ośmiornice. Dlatego w ciałach tych głowonogów wstępuje hemocyjanina, która zamiast żelaza zawiera miedź, która natleniona zabarwia krew na niebiesko. To właśnie ośmiornice mogą mieć błękitną krew - zdradza ekspertka. 

Fioletowej barwy krwi należy szukać u pierścienic. Zaś największą tajemnicą są jednak barwniki wstępujące u osłonnic i chrząszczy, które zabarwiają krew na żółto i są związane z wysokim stężeniem wanabin. To wciąż kwestia nie do końca poznana przez naukowców. 

***

Tytuł audycji: Stacja Nauka

Prowadzi: Patryk Kuniszewicz 

Gość: Marcelina Jureczko (doktorantka, Katedra Biotechnologii Środowiskowej Politechniki Śląskiej)

Data emisji: 23.06.2020

Godzina emisji: 12.17

pj

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Biofuzje". Bo rewolucja w medycynie zaczyna się od pomysłu

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2019 17:29
IV Studencka Konferencja Biologii Medycznej "Biofuzje" startuje 24 maja i potrwa dwa dni. Wydarzenie odbędzie się pod patronatem Czwórki. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Człowiek jak kameleon. Dlaczego czasem zmieniamy kolor skóry?

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2019 14:25
Co daje nam wystawianie skóry na działanie promieni słonecznych i dlaczego po opalaniu nasza skóra zmienia kolor? Jak to się stało, że kolor skóry współcześnie żyjących ludzi ma tak wiele odcieni i do czego jest nam to potrzebne?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mimesis, czyli protezy bioniczne. Licealiści budują sztuczną rękę

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2020 08:53
Stołeczni licealiści stworzyli projekt Mimesis. Stosując najnowszą technologię, chcą zbudować protezę bioniczną dłoni i przedramienia. - Lubimy wyzwania - mówili w Czwórce Kinga Leśniewska, Jan Wojciechowski, Antoni Popecki, Jakub Szczepaniak.   
rozwiń zwiń