Powieści na antenie

"Pożytki z katorgi"

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2019 12:07
W audycji "To się czyta" prezentowaliśmy wybrane fragmenty książki Wojciecha Lady. Czytał Marcin Hycnar.
Audio
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 1. (To się czyta/Dwójka)
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 2. (To się czyta/Dwójka)
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 3. (To się czyta/Dwójka)
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 4. (To się czyta/Dwójka)
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 5. (To się czyta/Dwójka)
Marcin Hycnar
Marcin HycnarFoto: Grzegorz Śledź/PR2

Syberia – miejsce zsyłki tysięcy Polaków, którzy w XIX wieku trafiali tam między innymi po nieudanych powstaniach. Kraina, której obraz utrwalili na swych dziełach tacy malarze jak Malczewski czy Grottger, nieodłącznie kojarzy się z katorgą. Wojciech Lada zrywa z tą martyrologiczną, wzniosłą tradycją. W jego książce zesłanie to nie tylko kajdany, kibitki i recytacje poezji wieszczów, ale też smród jurty, komary i potworna nuda.

Autor zwraca uwagę, że carska niewola stała się dla wielu młodych skazańców swoistym uniwersytetem i furtką do kariery. Jan Czerski trafił do karnego garnizonu w Omsku, nie mając pojęcia o naukach przyrodniczych, a po kilku latach nie tylko postawił na głowie dotychczasową teorię geologiczną regionu, ale stał się jednym z najnowocześniejszych i najwszechstronniejszych badaczy. Zanim Wacław Sieroszewski znalazł się w Wierchojańsku, był ślusarzem. Gdy wrócił ze zsyłki do kraju, był już wybitnym jakutologiem, cytowanym do dziś znawcą szamanizmu. Bronisław Piłsudski przypłynął na Sachalin jako student prawa, opuścił go zaś jako człowiek, który ocalił od zapomnienia archaiczne języki lokalnych plemion.

Sieroszewski, Piłsudski, Dybowski, Czekanowski, Czerski, Kon – to tylko kilku z wielu Polaków zasłużonych dla Syberii i dla nauki w ogóle. Wojciech Lada z pasją śledzi ich losy i pokazuje, jak wielki mieli wpływ na poznanie dalekiej Północy. I przekonuje, że nawet z katorgi może być pożytek.

Książka "Pożytki z katorgi" ukaże się 13 marca br.

***

Tytuł audycji: To się czyta 

Przygotowała: Elżbieta Łukomska

Data emisji: 18-22.02.2019

Godzina emisji: 10.45

materiały prom. wyd. Czarne/pg

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Ikona". Opowieść o pracy psychiatry na Syberii

05.10.2017 10:30
- Szukaliśmy do filmu młodego lekarza idealisty, którego sytuacja jest trudna, bo jego pacjenci są nieuleczalni, ale ostatecznie bohaterem został profesor z 45-letnim stażem - o dokumencie uhonorowanym nagrodą Prix Italia opowiadał w Dwójce reżyser Wojciech Kasperski.
Posłuchaj
16'27 Wojciech Kasperski o filmie "Ikona" (Poranek Dwójki)
więcej

Film "Ikona" opowiada o pracy doświadczonego rosyjskiego psychiatry, który wspomina swoje życie z perspektywy pracownika szpitala. - Nasz bohater wspomina, co dobrego w życiu zrobił. Okazuje się, że spędził życie starając się leczyć ludzi, ale nikogo nie wyleczył - wyjaśniał w "Poranku Dwójki" Wojciech Kasperski.

Reżyser wspominał, że w syberyjskim szpitalu spędził około miesiąca i na potrzeby dokumentu udało mu się zarejestrować wiele przejmujących scen. - Pacjenci dobrani są tam w pary i zawsze silniejsza osoba opiekuje się słabszą, co jest wzruszające, bo tak naprawdę obie są zagubione, ale starają się sobie pomagać. Przez cały nasz pobyt spotkaliśmy tam wiele osób, które były ludzkie, szczere, czułe. Udało nam się uchwycić nieudawaną ludzką emocję.

Gość audycji opowiadał, w jaki sposób trafił na Syberię. Wspominał też swoje wcześniejsze dokumenty nakręcone w tym zakątku świata, w tym uhonorowany ponad czterdziestoma nagrodami film "Nasiona". Wojciech Kasperski, zdradził też, że przymierza się do fabuły, która poruszać będzie problem pracownika, stojącego przed etycznym dylematem.

***

Rozmawiał: Marcin Pesta

Gość: Wojciech Kasperski (reżyser)

Data emisji: 5.10.2017

Godzina emisji: 8.10

Materiał został wyemitowany w audycji "Poranek Dwójki".

bch/mko