„Pomimo ich protestów i fałszywych oświadczeń, (...) Iran w pełni i całkowicie zgodził się na inspekcje nuklearne na najwyższym poziomie, trwające przez wiele lat (w nieskończoność!!!). To zagwarantuje »nuklearną uczciwość«” – napisał Trump na platformie Truth Social. Dodał, że gdyby Irańczycy nie wyrazili na to zgody, nie byłoby dalszych negocjacji.
Prezydent USA ogłosił również, że w związku z irańskimi ustępstwami zgodził się na utrzymanie otwartej cieśniny Ormuz. „W oparciu o to i inne ważne ustępstwa Iranu, zgodziłem się zezwolić na pozostawienie cieśniny Ormuz OTWARTEJ, bez dalszej blokady morskiej. Jednak wszystkie okręty pozostają na miejscu, gdyby konieczne było ponowne wprowadzenie blokady, co wydaje się na tym etapie wysoce nieprawdopodobne” – napisał.
Trump poinformował także, że uwalniane przez administrację USA irańskie środki finansowe będą trafiać do kontrolowanego przez USA depozytu i zostaną przeznaczone wyłącznie na zakup amerykańskiej żywności oraz środków medycznych. „To są rzeczy, których Iran rozpaczliwie potrzebuje. To kryzys humanitarny i uważam, że trzeba pomóc TERAZ, zanim będzie za późno. Rozmowy idą dobrze!” – dodał.
Jednak przedstawiciele Iranu przedstawili odmienną wersję wydarzeń. Rzecznik irańskiego MSZ Esmaeil Baghaei oświadczył we wtorek, że Teheran nie przewiduje wydania zgody na przeprowadzenie przez MAEA inspekcji w zbombardowanych obiektach nuklearnych.
– Nie istnieje żaden protokół regulujący takie inspekcje. Strony porozumienia wstępnego dążą do wypełnienia wszystkich jego punktów, nim rozpoczną się rozmowy o kwestiach nuklearnych – powiedział Baghaei. Podkreślił również, że podczas rozmów w Szwajcarii nie doszło do spotkania przedstawicieli Iranu z dyrektorem generalnym MAEA Rafaelem Grossim.
Podobne stanowisko przedstawił ambasador Iranu przy ONZ w Genewie Ali Bahreini. Według niego podczas negocjacji nie pojawił się temat wpuszczenia inspektorów MAEA do Iranu, a na obecnym etapie rozmów „jest za wcześnie, by poruszać kwestie irańskich instalacji nuklearnych”.
Informacje o możliwym powrocie inspektorów MAEA do Iranu przekazał już wcześniej wiceprezydent USA J.D. Vance po rozmowach z irańską delegacją w Szwajcarii. Oświadczył wówczas, że Irańczycy „zgodzili się ponownie zaprosić inspektorów” MAEA, określając ustalenia jako „ważny kamień milowy” i „pierwszy krok w kierunku trwałej denuklearyzacji Iranu”.
Vance informował również, że zięć prezydenta USA Jared Kushner oraz przedstawiciele Kataru zaproponowali, aby ewentualnie odblokowane w przyszłości irańskie aktywa były przeznaczane na zakup amerykańskich towarów rolnych. Jednocześnie podkreślał, że żadne środki nie zostały dotąd uwolnione. W poniedziałek USA zawiesiły jednak na 60 dni sankcje dotyczące wydobycia, sprzedaży i transportu irańskiej ropy naftowej.
Trump poinformował ponadto we wtorek, że dzień wcześniej przez cieśninę Ormuz przetransportowano 19 mln baryłek ropy naftowej, co określił jako „rekord wszech czasów”. Według danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej przez cieśninę przepływało jednak średnio ponad 20 mln baryłek dziennie w 2025 roku.
18 czerwca prezydenci USA Donald Trump i Iranu Masud Pezeszkian podpisali porozumienie wstępne, przewidujące m.in. podjęcie negocjacji dotyczących programu nuklearnego. W dokumencie zapisano, że oba kraje omówią kwestie nuklearne „w oparciu o satysfakcjonujące ramy, które zostaną uzgodnione w porozumieniu końcowym”, oraz wyraziły zamiar niezwłocznego zajęcia się tymi sprawami podczas dalszych rozmów.
Iran pozostaje jednak ostrożny w kwestii zakresu przyszłej współpracy z MAEA. Po wcześniejszych amerykańskich atakach na obiekty nuklearne, m.in. w Natanz, Teheran zawiesił współpracę z agencją, a nawet po jej wznowieniu nie udostępnił inspektorom części zbombardowanych instalacji.
PAP/pż