Redakcja Polska

Grenlandia kluczowym punktem w wyścigu o surowce mineralne

12.02.2026 17:00
Na naszych oczach od kilku lat wyraźnie wyłania się nowy podział świata w zakresie dostępu do surowców mineralnych. XXI wiek coraz częściej określany jest mianem wieku surowców, a Grenlandia – największa wyspa świata, odsłaniająca coraz więcej swoich bogactw dzięki topnieniu lodowców – staje się areną zainteresowania zarówno krajów europejskich, jak i globalnych mocarstw, które obserwują region pod kątem kontroli strategicznych zasobów.
Audio
  • „Grenlandia to przyszła arena strategicznych interesów – kontrola nad rzadkimi metalami może decydować o globalnej technologii XXI wieku.” – prof. Krzysztof Szamałek, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego, w rozmowie z Piotrem Żułnowskim [POSŁUCHAJ]
Nuuk na Grenlandii
Nuuk na Grenlandiireuters

Historycznie Grenlandia była wykorzystywana przede wszystkim jako baza dla wielorybników, którzy chcieli kontrolować północne szlaki połowowe. Teraz jednak zainteresowanie tym regionem jest znacznie większe – nie tylko ze względu na położenie, ale przede wszystkim z powodu bogactwa mineralnego, które może się tam znajdować.

Proces globalnego ocieplenia klimatu przyspiesza topnienie lodów na północy, w tym pokrywy lodowej Grenlandii. Obecnie około 20% powierzchni wyspy jest pozbawione lądolodu, odsłaniając skały i umożliwiając badania geologiczne. Już teraz pojawiają się dowody na istnienie zasobnych złóż metali i minerałów, choć w geologii potwierdzenie ich wielkości i opłacalności wydobycia to proces trwający często kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat.

– Wyjątkiem są jedynie złoża ropy naftowej i gazu ziemnego, które można eksploatować niemal od razu po ich odkryciu – wyjaśnia prof. Krzysztof Szamałek, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego. – W przypadku metali i innych kopalin proces przygotowania inwestycji jest niezwykle kapitałochłonny i obarczony ryzykiem.

Obecnie na Grenlandii działa tylko jedna kopalnia, wydobywająca anortzyt – skałę o zastosowaniu przemysłowym. Jednak w najbliższych latach planowane jest uruchomienie kolejnych projektów, w tym pierwszej kopalni metali rzadkich. Te surowce są kluczowe dla przemysłu kosmicznego, lotniczego, elektronicznego oraz półprzewodników. Wśród odkrytych złóż znajdują się również grafit, cyrkon i inne minerały o znaczeniu strategicznym, szczególnie dla przemysłu motoryzacyjnego i produkcji baterii.

Jednocześnie Grenlandia jest unikalnym ekosystemem, co sprawia, że wydobycie musi odbywać się z poszanowaniem środowiska. – W rękach krajów Unii Europejskiej, w tym Danii, proces zagospodarowania zasobów będzie podlegał surowym regulacjom ochrony środowiska – podkreśla prof. Szamałek. – Wszystkie złoża należą do państwa, które decyduje, kto i na jakich warunkach może je eksploatować.

Odwierty pod pokrywą lodową są obecnie nierealne. Lód zachowuje się jak ciało plastyczne, a koszty technologiczne ewentualnych podziemnych kopalni byłyby astronomiczne, co czyni je niekonkurencyjnymi wobec innych źródeł surowców na świecie.

Grenlandia może zatem stać się jednym z kluczowych punktów geopolitycznych i gospodarczych XXI wieku. Kontrola nad jej zasobami mineralnymi, odpowiedzialne wydobycie i rozwój infrastruktury mogą mieć znaczenie dla całej części północnej hemisfery, a przyszłość wielu technologii – od elektroniki po przemysł kosmiczny – może zależeć od tego, co skrywa ta lodowa wyspa.

Donald Trump: nie sądzę, by Europejczycy się zbytnio opierali w sprawie Grenlandii

20.01.2026 09:00
Prezydent USA Donald Trump oświadczył w poniedziałek, że nie sądzi, by europejscy przywódcy stawili zbyt duży opór jego staraniom o przejęcie Grenlandii. Zagroził też prezydentowi Francji Emmanuelowi Macronowi wprowadzeniem 200 proc. ceł na francuskie wina i szampany, jeśli ten nie przystąpi do jego Rady Pokoju.

Wezwanie do przebudzenia strategicznego Europy. Macron o sytuacji wokół Grendlandii

28.01.2026 16:45
Prezydent Francji powtórzył w środę na spotkaniu z premierami Danii i Grenlandii, że sytuacja związana z Grenlandią jest wezwaniem do przebudzenia strategicznego dla całej Europy

Szefowa MSZ Grenlandii o negocjacjach z Stanami Zjednoczonymi

08.02.2026 11:00
Negocjacje z USA w sprawie roszczeń Waszyngtonu wobec Grenlandii idą w dobrym kierunku, ale wciąż nie ma satysfakcjonującego dla nas rozwiązania - mówi ministra Vivian Motzfeldt. Szefowa grenlandzkiej dyplomacji podkreśla jednak, że sytuacja władz w Nuuk jest lepsza niż jeszcze przed miesiącem.