Redakcja Polska

Zamiast agentów dorywcze zlecenia. Rosyjski sabotaż w Europie

14.01.2026 14:25
Sabotaż jest kluczową metodą rosyjskiej wojny hybrydowej przeciw Zachodowi- napisał w opublikowanym w środę raporcie londyński think tank Royal United Services Institute (RUSI)
Zdaniem szefa HUR, dla Putina znaczącym problemem są koszty prowadzenia wojny
Zdaniem szefa HUR, dla Putina znaczącym problemem są koszty prowadzenia wojnyReuters

W raporcie „Reagowanie na finansowanie rosyjskiego sabotażu” zwrócono uwagę, że finansowanie jest często pomijanym aspektem sabotażu, a jest ono środkiem ułatwiającym tego typu działania.

Autorzy raportu przywołali dane dowodzące, że liczba przypisywanych Rosji aktów sabotażu w Europie wyraźnie rośnie - w 2024 r. było ich 24, podczas gdy rok wcześniej 12, a w 2022 r. tylko dwa. Wśród szeregu przywołanych przypadków przypomniano także kilka tych, które miały miejsce w Polsce, w tym uszkodzenie linii kolejowej na trasie Warszawa-Lublin w listopadzie 2025 roku.

Podkreślono, że logistyka sabotażu znacząco zmieniła się w porównaniu z zimną wojny.

„Metody rekrutacji i przydzielania zadań sabotażystom zmieniły się od czasów zimnej wojny, gdy to polegano na wyszkolonych agentach wywiadu, na charakteryzujący się zdalnymi, niezależnymi i łatwymi do zaprzeczenia zadaniami model »gospodarki pracy dorywczej« (gig-economy) rosyjskiego sabotażu. Wrogie podmioty zlecają obecnie tanie zadania osobom jednorazowego użytku lub »agentom na jeden dzień« rekrutowanym przez internet” - napisano w raporcie. 

Ten model, jak wskazano, charakteryzuje się trzema głównymi cechami. Po pierwsze, rekrutacja i koordynacja przeniosły się na platformy cyfrowe. Szyfrowane aplikacje do przesyłania wiadomości, takie jak Telegram i Viber, wraz z alternatywnymi rozwiązaniami ad hoc, zastąpiły modele osobistego pozyskiwania nowych członków stosowane w czasach zimnej wojny.

Po drugie, model opiera się na jednorazowych, jednodniowych aktorach, których motywacją są głównie zachęty finansowe. Wynagrodzenie – od kilkuset do kilku tysięcy euro – często jest w kryptowalucie, co utrudnia śledczym ustalenie źródła finansowania. Po trzecie, logika operacyjna odzwierciedla szerszą dynamikę gospodarki pracy dorywczej - zdalne przydzielanie zadań agentom jednorazowego użytku, prowadzenie rozproszonej geograficznie, fragmentarycznej kampanii, od której łatwo można się odciąć, łatwo ją skalować i tanio utrzymać.

„Ten model rekrutacji stanowi adaptacyjną odpowiedź na zmniejszoną obecność funkcjonariuszy wywiadu w terenie po wydaleniu rosyjskich dyplomatów w następstwie pełnej inwazji na Ukrainę. Dzięki wykorzystaniu rozproszonej sieci agentów jednorazowego użytku Rosja stworzyła opłacalny, łatwy do odcięcia się i trudny do wykrycia ekosystem sabotażu” - napisano w raporcie. 

Jak podkreślono, wymiar finansowy stanowi sedno współczesnego modelu sabotażu stosowanego przez Rosję, bo zdecydowana większość osób pozyskiwanych do wykonania zadań kieruje się motywacjami wyłącznie finansowymi. Pomimo rosnącego znaczenia kryptowalut, gotówka i tradycyjne kanały finansowe nadal odgrywają ważną rolę w finansowaniu sabotażu.

PAP/ks

"The Guardian": tarcza antydronowa na wschodzie za 2 mld euro. Polska odpowiada na rosyjskie prowokacje

29.12.2025 10:00
Polska ogłosiła plany budowy nowej linii umocnień przeciwdronowych wzdłuż swojej wschodniej granicy, jako odpowiedź na rosnące zagrożenie ze strony Rosji. Jak powiedział w wywiadzie dla "The Guardian" wiceminister obrony Cezary Tomczyk, prace mają być zrealizowane w ciągu najbliższych 24 miesięcy, a pierwsze zdolności operacyjne systemu mają pojawić się już w ciągu około sześciu miesięcy.