>>> Posłuchaj audycji "Zaułki historii"
Przez całe dwudziestolecie międzywojenne Komintern oraz Komunistyczna Partia Polski (KPP) finansowane przez Moskwę organizowały strajki, zamieszki i akty sabotażu, które często kończyły się ofiarami śmiertelnymi wśród funkcjonariuszy państwowych i cywilów, a także działalność szpiegowską wymierzoną w państwo polskie.
Sowiecka partyzantka dywersyjna w Polsce lat 20.
Z dr. Pawłem Liberą rozmawialiśmy w audycji o sowieckiej partyzantce dywersyjnej w latach 1921-1925: organizacji przez OGPU i Razwiedupr zbrojnych napadów na polskie Kresy Wschodnie. Najkrwawszym incydentem był napad na Stołpce (sierpień 1924), gdzie grupa ok. 150 dywersantów zaatakowała komendę Policji Państwowej i budynki rządowe, zabijając siedmiu policjantów i urzędnika. Przeciwdziałać tym napadom miało utworzenie w 1924 roku Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP).
Rozmawialiśmy o ataku na lokal Bratniej Pomocy na Uniwersytecie Warszawskim, redakcje stołecznych dzienników: "Rzeczpospolitej" i "Gazety Warszawskiej", oraz siedziby wojskowych komend uzupełnień w Białymstoku i Częstochowie, a także o tym, co się stało w Cytadeli Warszawskiej 13 października 1923 roku, o śledztwie w tej sprawie, aresztowaniu ponad 200 osób związanych z ruchem komunistycznym, procesie i wyrokach jakie zapadły, a także o losach skazanych. Wspomnieliśmy też o roli sowieckiej ambasady w Warszawie w tej sprawie i pamiętnikach Biesiedowskiego jako źródle wiedzy.
***
Tytuł audycji: Zaułki historii
Prowadzenie: Wacław Holewiński
Gość: dr Paweł Libera (Instytut Historii PAN, IPN)
Data emisji: 24.02.2025
Godz. emisji: 13.05
pg
