Cyfrowa osnowa tradycji. Wyjątkowa kolekcja Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej

Ostatnia aktualizacja: 13.06.2026 10:00
Powstają z dwóch warstw wełny, zachwycają bogactwem wzorów i od ponad stu pięćdziesięciu lat są znakiem rozpoznawczym Podlasia. Tkaniny dwuosnowowe uchodzą za jedne z najbardziej charakterystycznych wyrobów polskiego tkactwa ludowego. Te najcenniejsze ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej zostaną udostępnione w formie cyfrowej.
Cenne tkaniny dwuosnowowe, te najstarsze datowane na XIX wiek, ale też artystyczne i współczesne, pochodzące ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, zostaną udostępnione zainteresowanym w formie cyfrowej.
Cenne tkaniny dwuosnowowe, te najstarsze datowane na XIX wiek, ale też artystyczne i współczesne, pochodzące ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, zostaną udostępnione zainteresowanym w formie cyfrowej. Foto: Shutterstock

Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej rozpoczęło realizację projektu "Cyfrowa osnowa – tradycyjne wątki". W jego ramach zdigitalizowanych zostanie 360 tkanin dwuosnowowych oraz wybrane narzędzia tkackie. Projekt potrwa do 2027 roku i ma umożliwić szerszy dostęp do jednego z najcenniejszych elementów dziedzictwa kulturowego regionu.

Największa kolekcja w kraju

Muzeum posiada około tysiąca tkanin dwuosnowowych gromadzonych od 1949 roku. To największy tego typu zbiór w Polsce. W kolekcji znajdują się zarówno najstarsze egzemplarze pochodzące z XIX wieku, jak i prace współczesne, tworzone przez kolejne pokolenia tkaczek.

Tkanina dwuosnowowa jest wyjątkową techniką tkacką. Polega na przeplataniu dwóch różnokolorowych warstw wełny. W efekcie po obu stronach powstaje ten sam wzór, ale w odwróconej kolorystyce. Motywy przedstawiają najczęściej drzewa, ornamenty geometryczne, zwierzęta, a także sceny z życia codziennego. Na Podlasiu wyroby te tradycyjnie nazywano dywanami lub dywanami tkackimi. 

Od XIX wieku po współczesność

Do digitalizacji wybrano tkaniny reprezentujące różne okresy, style i sposoby wykonania. Szczególne miejsce zajmują dzieła związane z działalnością Eleonory Plutyńskiej, która w latach 30. XX wieku współpracowała z tkaczkami z Janowa. To ona przyczyniła się do nadania tradycji artystycznego charakteru. 

Projekt obejmuje także digitalizację narzędzi związanych z procesem powstawania tkanin. W technologii 3D zostaną zeskanowane m.in. wrzeciona, kołowrotki oraz warsztaty tkackie. Dzięki temu odbiorcy będą mogli poznać nie tylko gotowe dzieła, ale również proces ich tworzenia.

***

PAP/zch

Czytaj także

Kraków przywraca ceremoniał otwierania bram miasta. "To nie może być teatrzyk"

Ostatnia aktualizacja: 08.05.2026 12:25
Codziennie po hejnale z wieży Mariackiej strażnicy miejscy, hejnalista i przedstawiciel Muzeum Krakowa będą uroczyście otwierać Bramę Kleparską w Barbakanie. Kraków wraca tym samym do dawnego ceremoniału otwierania bram miasta, nawiązującego do osiemnastowiecznych tradycji.
rozwiń zwiń