Historia Festiwalu w Bayreuth rozpoczęła się 13 sierpnia 1876 roku. Richard Wagner doprowadził wówczas do realizacji swojego wielkiego marzenia: otwarcia Festspielhausu, teatru zaprojektowanego specjalnie z myślą o wykonywaniu jego dramatów muzycznych. Inaugurację uświetniło wykonanie IX Symfonii Ludwiga van Beethovena pod batutą Wagnera.
W kolejnych dniach po raz pierwszy zaprezentowano cały cykl Pierścień Nibelunga, co było wydarzeniem bez precedensu w historii opery. Do Bayreuth przybyli najważniejsi przedstawiciele europejskiej elity politycznej i artystycznej. Wśród gości znaleźli się m.in. cesarz Wilhelm I, król Bawarii Ludwik II, cesarz Brazylii Piotr II, filozof Friedrich Nietzsche oraz kompozytorzy Franz Liszt, Anton Bruckner, Edvard Grieg i Piotr Czajkowski. Łączność z tradycją jest tam niezwykle silna, a pieczę nad wydarzeniem nadal piastują potomkowie kompozytora.
Marzenie Richarda Wagnera
Idea budowy nowego teatru operowego wynikała z założeń Richarda Wagnera, który swoje późne utwory określał mianem dramatów muzycznych. Dążył w nich do zespolenia poezji, muzyki i akcji scenicznej, realizując koncepcję totalnego dzieła sztuki (Gesamtkunstwerk). W jego twórczości zanikają tradycyjne podziały na arie, ansamble i chóry – poszczególne sceny płynnie przechodzą jedna w drugą zgodnie z zasadą "niekończącej się melodii". Postacie, emocje, przedmioty i idee otrzymują własne motywy przewodnie, które spajają muzyczną narrację całego dramatu. Równocześnie wzrasta rola orkiestry, która przestaje pełnić funkcję wyłącznie akompaniującą, stając się równorzędnym uczestnikiem opowieści.
Mistrzowie Bayreuth
Bayreuth od dziesięcioleci pozostaje miejscem spotkań największych osobowości światowej dyrygentury. Na festiwalowym podium stawali m.in. Wilhelm Furtwängler, Herbert von Karajan, Hans Knappertsbusch, Karl Böhm, Pierre Boulez, Daniel Barenboim, James Levine i Christian Thielemann. Ich interpretacje wyznaczały kolejne etapy rozwoju tradycji wykonawczej dzieł Richarda Wagnera, a wiele z nich przeszło już do annałów fonografii.
Gwiazdy jubileuszowej edycji
Tegoroczna edycja Festiwalu w Bayreuth zgromadzi świetnych współczesnych wykonawców muzyki Wagnera. Jednym z najważniejszych wydarzeń festiwalu będzie nowa realizacja Pierścienia Nibelunga, którą muzycznie poprowadzi Christian Thielemann, od lat uznawanego za jednego z najwybitniejszych interpretatorów twórczości kompozytora. Na podium dyrygenckim staną także Nathalie Stutzmann, Pablo Heras-Casado i Oksana Lyniv. Wśród śpiewaków wystąpią m.in. Klaus Florian Vogt, Michael Volle, Camilla Nylund, Andreas Schager, Georg Zeppenfeld, Asmik Grigorian, Miina-Liisa Värelä, Christa Mayer i Mika Kares, artyści, którzy już od lat należą do czołówki wykonawców repertuaru wagnerowskiego.
***
Oskar Łapeta
