X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Zbombardowane Niemcy jako ofiara wojny...

Ostatnia aktualizacja: 24.07.2012 00:00
Niemcy dotychczas rzadko wspominali o setkach tysięcy cywilnych ofiar niszczycielskich "nalotów dywanowych", jakie od 24 lipca 1943 roku przeprowadzali alianci m.in. w Hamburgu. Pamięć o traumie jednak powraca...
Audio
  • Rozmowa o książce W.G. Sebalda "Wojna powietrzna i literatura"
Drezno w 1945, widok z wieży ratusza.
Drezno w 1945, widok z wieży ratusza.Foto: Richard Peter/Deutsche Fotothek‎, lic. CC

Szacuje się, że w wyniku ofensywy bombowej mającej na celu zniszczenie niemieckich miast podczas II wojny światowej zginęło około pół miliona cywilów. W pełni upalnego lata 1943 roku siły RAF-u, wspierane przez amerykańską 8. flotę powietrzną, przeprowadziły operację o kryptonimie "Gomora": masowe zbombardowanie Hamburga, wielkiego miasta Rzeszy, ważnego portu i ośrodka przemysłowego. Setki bomb - burzących, potem zapalających - spadło między innymi na gęsto zamieszkane dzielnice robotnicze. Rozpętane piekło zniszczyło 3/4 części miasta.

Zapraszamy do naszego serwisu specjalnego II Wojna Światowa.

Przerażające, naturalistyczne skutki tego nalotu (a były przecież i inne miasta: Kolonia czy Drezno) przedstawia w swej książce "Wojna powietrzna i literatura" W.G. Sebald - znakomity niemiecki prozaik, którego 10. rocznicę śmierci wspominaliśmy jakiś czas temu.

W jakim celu to przywoływanie apokaliptycznych obrazów? Treścią książki Sebalda, na którą składają się przede wszystkim wykłady wygłoszone w Zurichu jesienią 1997 roku, jest swoiste rozliczenie z niemiecką literaturą powojenną, w której motyw obróconych w perzynę zbombardowanych miast niemieckich jest zupełnie nieobecny. Autor zarzuca całej generacji "niezdolność do naszkicowania i zapisania w naszej pamięci tego, co widzieli", próbując jednocześnie nazwać powody milczenia o traumie bombardowań.

Bombowiec
Bombowiec Avro Lancaster nad płonącym Hamburgiem. Fot. Wikipedia/domena publiczna

Co należy z wielką mocą podkreślić, W.G. Sebald nie jest rewizjonistą, który chce przewartościować sądy na temat winy i odpowiedzialności Niemców. Świadom tego zarzutu, przypomina o oczywistej genezie ofensywy bombowej aliantów. Trudno zresztą byłoby mu zarzucić złe intencje. W całej swej twórczości wielokrotnie przywoływał - z bólem i współczuciem - ofiary niemieckich zbrodni, poruszał temat Zagłady. Sebald, urodzony w 1944 roku, wychował się w małej bawarskiej miejscowości, jego ojciec służył w Wehrmachcie. Winfried Georg aż do początku lat 60. (!) nie miał tak naprawdę świadomości, co działo się podczas wojny, co zgotowali Europie jego pobratymcy. W 1966 roku postanowił opuścić swoją ojczyznę, zamieszkał w Wielkiej Brytanii, gdzie związał się z Uniwersytetem Anglii Wschodniej w Norwich. Co znaczące, podpisywał się inicjałami, bowiem imię Winfried uważał za nazistowskie...

Nowa w naszym kraju (premiera miała miejsce w marcu tego roku) książka Sebalda jest ważnym głosem w dyskusji nad pamięcią o II wojnie światowej. - Pozostaje pytanie, czy Niemcy, którzy są sprawcami wojny, którzy doprowadzili Europę do katastrofy, czy oni mogą być również uważani za ofiary? - zastanawiał się w Dwójce profesor Jacek Leociak, opowiadając o "Wojnie powietrznej i literaturze". Gość "Sezonu na Dwójkę" podkreślał, jak cenną rzeczą jest w tych tekstach zwrócenie uwagi na wspólnotę człowieczego cierpienia jako takiego, swoista "ekumenia makabry".

Zapiski Sebalda wywołały w Niemczech głośną publiczną debatę. Książka ta może i u nas sprowokować burzliwą dyskusję. Czy wolno w ogóle mówić o cierpieniach Niemców, o ich ofiarach? Czy w jakiś sposób umniejsza to wartość cierpiących po drugiej stronie barykady? Dodajmy jeszcze, że Sebald wspomina choćby i o tym, że już podczas wojny w samej Wielkiej Brytanii podnosiły się głosy sprzeciwu wobec strategii masowych bombardowań niemieckich miast...

Warto na koniec przypomnieć, że - mimo skąpych świadectw samej literatury niemieckiej, niepotrafiącej udźwignąć tematu bombardowań - znamy przynajmmniej kilka literackich głosów o tym granicznym doświadczeniu. O nalotach na Drezno pisał w swojej słynnej "Rzeźni numer pięć" Kurt Vonnegut, zaś wiele lat wcześniej przywołał to wydarzenie na kartach "Sprawy pułkownika Miasojedowa" Józef Mackiewicz.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy, jaką z prof. Jackiem Leociakiem przeprowadziła Dorota Gacek.

(jp)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Mapy bólu, historie znikania. 70. rocznica urodzin W.G. Sebalda

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2014 15:00
18 maja 1944 urodził się W.G. Sebald - twórca osobny, uważany za jednego z największych pisarzy 2. poł. XX wieku.
rozwiń zwiń