"Na starych mapach raj umieszczano zawsze na wschodzie"

Ostatnia aktualizacja: 07.12.2013 17:00
- Przez wiele wieków mapy spełniały w dużej mierze funkcję zdobniczą. Miały przypominać władcy o jego potędze - mówił w "Klubie Ludzi Ciekawych Wszystkiego" prof. Jan Andrzej Wendt, autor książki "Skarby kartografii".
Audio
  • Tajemnice kartografii (Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego/Dwójka)
Portolan - mapa żeglarska przedstawiająca basen Morza Śródziemnego i Europę (ok. 1600 r.)
Portolan - mapa żeglarska przedstawiająca basen Morza Śródziemnego i Europę (ok. 1600 r.)Foto: Wikimedia / CC

Jedna z najstarszych map naskalnych - sprzed 10 tys. lat p.n.e. - została odkryta w Ameryce Północnej. Mapami rysowanymi na kości, drewnie, skórze posługiwali się nie tylko Indianie obu Ameryk, ale także ludy Syberii i Beduini na Saharze. Mapy żeglarskie - tzw. portolany - żydowscy kartografowie z Majorki opracowywali na podstawie książki Marco Polo. Korzystał z nich Kolumb, z nadzieją, że na ich podstawie znajdzie drogę do Indii i Chin.

Geograf i historyk prof. Jan Andrzej Wendt zwracał uwagę, że te dawne mapy były mapami jedynie w sensie umownym. - Mapa powinna posiadać pewne wyraźne cechy: skalę, podziałkę, legendę, osnowę, zaznaczone informacje. Te wcześniejsze rysunki przedstawiające świat zewnętrzny są tylko wyobrażeniami o nim - podkreślał.

Najstarszą znaną mapą przedstawiającą obszar Polski jest mapa Bernarda Wapowskiego. Po raz pierwszy wydrukowana została w 1526 roku w Krakowie. - Nazywamy ją Polonią - wyjaśniała w Dwójce bibliotekarka i kartografka Lucyna Szaniawska. -  Mapa ta była na pewno znana w drugie połowie XVI wieku, bo wiemy, że z niej korzystano. Następnie zaginęła. W okresie międzywojennym bibliotekarz, pan Piekarski, znalazł fragmenty tej mapy włożone jako makulatura w okładkę książki XVI-wiecznej. Na podstawie tych kawałków i opisów została ona zbadana i odtworzona...

W "Klubie Ludzi Ciekawych Wszystkiego" o tajemnicach kartografii rozmawialiśmy z Lucyną Szaniawską i prof. Janem Wendtem.

Audycję przygotowała Hanna Maria Giza.

bch

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Podróżując po wiedzę

Ostatnia aktualizacja: 21.10.2013 13:05
- Bardzo ważnym elementem nowożytnego podróżowania były motywacje edukacyjne młodych ludzi - mówił w Dwójce prof. Wojciech Tygielski. "Ćwiczenia z myślenia" poświęcone były podróżom w XVI i XVII wieku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bogowie przyszli z Iranu? W poszukiwaniu zaginionej mitologii Słowian

Ostatnia aktualizacja: 23.11.2013 00:20
O świecie religijnej wyobraźni dawnych Słowian wiemy niewiele. Dziejopisom nie zależało na utrwaleniu pogańskiej przeszłości. Jednak to, co przetrwało, wydaje się bardzo frapujące...
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Jądro ciemności" – każdy z nas może być potworem

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2013 18:00
– To moralitet o tym, że sami dla siebie jesteśmy niezwykle nieprzewidywalni. W każdym z nas tkwi zagrożenie bycia Kurtzem – mówił w Dwójce literaturoznawca Karol Samsel o słynnym dziele Josepha Conrada "Jądro ciemności".
rozwiń zwiń