"Widok Delft". Archetyp miasta idealnego

Ostatnia aktualizacja: 19.08.2018 11:30
W audycji zajęliśmy się dziełem Johannesa Vermeera, jednego z największych i zarazem najbardziej tajemniczych mistrzów malarstwa holenderskiego.
Audio
  • "Widok Delft", dzieło Johannesa Vermeera (Jest taki obraz/Dwójka)
Johannes Vermeer Widok Delft (fragment obrazu)
Johannes Vermeer "Widok Delft" (fragment obrazu)Foto: Mauritshuis, Królewska Galeria Malarstwa/domena publiczna

Jan_Matejko,_Bitwa_pod_Grunwaldem 1200.jpg
Najsłynniejsza polska bitwa pędzla najwybitniejszego polskiego malarza

Johannes Vermeer van Delft nie malował pejzaży i miejskich widoków. Jego specjalnością były kameralne przedstawienia mieszczańskich wnętrz, przepełnione delikatnym, przesianym przez witraże i kotary światłem. "Widok Delft" i poprzedzająca tę panoramę "Uliczka" to wyjątki w twórczości mistrza.

Od czasów Marcela Prousta, gdy został opisany w powieści "W poszukiwaniu straconego czasu", to obraz niemal kultowy. Symbol otaczającego człowieka porządku świata. Archetyp miasta idealnego, holenderskiej "niedzieli życia".

Dla siedemnastowiecznych Holendrów obraz najpewniej miał jeszcze jedno szczególne znaczenie. Jego kadr nie jest przypadkowy – to południowy narożnik miasta. Wyjście dróg handlowych w stronę kontynentu. Kanał pomiędzy bramą Schiedamską i Rotterdamską prowadzący ku innym miastom Republiki, wreszcie ku Europie. To, że w obrazie Vermeera zaakcentowany jest ten właśnie kierunek oddaje atmosferę lat 60. XVII wieku – zwrócenie się w stronę Europy, przeciw wrogiej Anglii.

Nie tylko kadr, lecz również operowanie światłem i cieniem nie jest w obrazie przypadkowe. Słońce oświetlające miasto zza chmur akcentuje serce miasta, wieżę kościoła Nieuwe Kerk, podczas gdy dzielnica z Oude Kerk pozostaje w cieniu. Dlaczego? Otóż Nieuwe Kerk to miejsce pochówku Wilhelma Orańskiego – Ojca Ojczyzny, symbol miasta i Republiki.


Johannes Vermeer "Widok Delft" Johannes Vermeer "Widok Delft"

A zatem obraz to nie tylko wizja stabilności, dobrobytu i pomyślności, ale też manifest polityczny, chociaż dzisiaj odczytywany już tylko przez nielicznych. Dla większości widzów "Widok Delft" to bezsprzeczne arcydzieło dawnego malarstwa, "Mona Lisa" Północy.

Po śmierci Johannesa Vermeera (1675) jego twórczość popadła w zapomnienie. Kto ponownie rozsławił imię malarza? Ile płócien zostawił on po sobie? O tym w nagraniu audycji.

***

Tytuł audycji: Jest taki obraz

Prowadził: Michał Montowski

Gość: dr Grażyna Bastek (historyk sztuki)

Data emisji: 19.08.2018

Godzina emisji: 11.00

mko/bch/pg

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Futra, brokat i iluzja. Kunszt Petrusa Christusa

Ostatnia aktualizacja: 18.01.2018 15:20
- Malarz ten uznawany jest za wielkiego następcę Jana van Eycka. Widać to w jego sztuce iluzji i mistrzowskiej technice olejnej – opowiadała w Dwójce historyk sztuki dr Grażyna Bastek.
rozwiń zwiń