"Nadberezyńcy" Floriana Czarnyszewicza. Arcydzieło o Kresach

Ostatnia aktualizacja: 15.03.2018 19:13
Wielką, a zapoznaną opowieść o Kresach Floriana Czarnyszewicza czytał w Dwójce Adam Ferency.
Audio
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 1. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 2. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 3. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 4. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 5. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 6. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 7. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 8. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 9. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 10. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 11. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 12. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 13. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 14. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 15. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 16. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 17. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 18. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 19. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 20. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 21. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 22. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 23. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 24. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 25. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 26. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 27. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 28. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 29. (Książka do słuchania/Dwójka)
  • Florian Czarnyszewicz "Nadberezyńcy", czyta Adam Ferency - fragm. 30. (Książka do słuchania/Dwójka)
Nadberezyńcy Floriana Czarnyszewicza (okładka książki)
"Nadberezyńcy" Floriana Czarnyszewicza (okładka książki)Foto: mat. prom.

KRESY pół_okladka_1200.jpg
Kresy Wschodnie w XXI wieku. Co ocalało?

"Nadberezyńcy" to najwybitniejsze dzieło Floriana Czarnyszewicza - powieść o cechach autobiograficznych. Czarnyszewicz sam wywodził się z drobnej szlachty osiadłej na ziemiach pomiędzy Berezyną a Dnieprem, z tych jednodworców, którym ukazem cara odebrane zostały obywatelskie przywileje.

Dzieciństwo i młodość pisarza przypadły jednak na czas polskiego odrodzenia narodowego po 1906 roku, kiedy to car znosił zakaz nauczania języka polskiego i przywracał swobody religijne dyskryminowanym dotychczas katolikom (w powieści znajdziemy poruszający opis manifestacji patriotycznej podczas odpustu w Bobrujsku). Brał też Czarnyszewicz udział w działaniach Wielkiej Wojny. Dołączył do I Korpusu Polskiego pod dowództwem Józefa Dowbór-Muśnickiego. Brał udział w walkach o twierdzę Bobrujsk, w jej zajęciu, w powstawaniu "Rzeczypospolitej Bobrujskiej", przeżywał dramat wycofania się Muśnickiego po traktacie zawartym pomiędzy Niemcami a Sowietami. Wszystkie te autobiograficzne doświadczenia znalazły się w powieści.


książki_shutterstock_1200.jpg
"Antykomunizm Czarnyszewicza skazał jego prozę na niebyt"

Z perspektywy czasu można powiedzieć, że należał też Czarnyszewicz do opisanych przez Józefa Mackiewicza kresowych Polaków porzuconych przez odrodzoną Polskę. Mocą traktatów międzynarodowych dom i część jego rodziny została pod Sowietami, on w 1924 wyemigrował z Polski do Argentyny. Tam pracował w wielkich rzeźniach.

Już na emeryturze zaczął pisać "Nadberezyńców". Powieść ukazała się dzięki wsparciu argentyńskiej Polonii w 1942 roku. Po raz pierwszy w Polsce została wydana nakładem wydawnictwa Arcana w 2010 roku.

W 1914 roku, jeszcze przed Wielką Wojną, jego starszy brat wyemigrował do USA. Swoistym paradoksem jest, że jego zstępni: wnuk Steven Tyler oraz prawnuczka Liv Tyler urodzeni w nowej ojczyźnie, wtopieni w tamtą kulturę, lśnią na świecie najczystszym blaskiem.

***

Tytuł audycji: Książka do słuchania

Przygotowała: Anna Lisiecka

Data emisji: 21.02-5.04.2018

Godzina emisji: 19.00

Zobacz więcej na temat: Kresy literatura

Czytaj także

Kresy Wschodnie w XXI wieku. Co ocalało?

Ostatnia aktualizacja: 10.07.2017 19:07
- Mamy dość banalne spojrzenie na te miejsca przez pryzmat Sienkiewicza czy Ossendowskiego, a nam zależało, żeby pokazać, jak one wyglądają dzisiaj - mówił Mirek Osip-Pokrywka, współautor książki "Leksykon zabytków architektury Kresów północno-wschodnich".
rozwiń zwiń