Pobałakajmy! O regionalizmach przemyskich

Ostatnia aktualizacja: 30.04.2026 15:00
A jeśli kołpaki nie brzęczą tylko we lwowskich pularesach, książki na nakastliku nie położy jedynie Krakus, a Warszawiak nie będzie tym, który jako jedyny odwala manianę? Kamila Sujkowska, Przemyślanka, zorientowała się jak cenny skarb ma pod nosem, gdy przeprowadziła się na studia do Warszawy, a tamtejsi znajomi zaczęli się dziwić słowu ciumek.
Dr Kamila Sujkowska i jej książka
Dr Kamila Sujkowska i jej książkaFoto: mat. promocyjne

W Źródłach czeka nas wyjątkowe spotkanie: Morawianka Patrycja Zisch i Przemyślanka dr Kamila Sujkowska porozmawiają o regionalizmach przemyskich. Przyczynkiem jest monografia „Regionalizmy leksykalne w języku mieszkańców Przemyśla" autorstwa Sujkowskiej.

Jak wspomina autorka, motywacją do napisania „Regionalizmów..." była chęć zachowania lokalnych smaczków językowych i popularyzacji tej mowy wśród młodego pokolenia. „Pierwsze poważniejsze konfrontacje znanego mi dotąd języka z językiem użytkowników z różnych części kraju przypadły na okres studiów. To właśnie przeprowadzka do Warszawy oraz studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim stały się inspiracją do moich badań.

Pierwsze wychwytywane różnice notowałam w sposób niezobowiązujący, dzieląc się nimi z moimi bliskimi z Przemyśla. To właśnie oni nieświadomie stali się moimi pierwszymi ekspertami z zakresu lokalnej mowy. Pomagali oddzielać regionalne formy od tych, które wydawały się obce – potwierdzali znaczenie, objaśniali użycie, rozwiewali wątpliwości i dzielili się swoim codziennym językowym doświadczeniem. Po kilku latach gromadzenia leksyki, kiedy mój amatorski słownik regionalizmów znacznie się rozrósł, a ja coraz intensywniej pracowałam nad poszerzaniem swojej wiedzy dialektologicznej, postanowiłam podjąć kroki ku temu, aby móc podzielić się w przyszłości swoją pracą z innymi.

Motywacją do stworzenia ogólnodostępnego słownika przemyskich regionalizmów było obserwowane przeze mnie zanikanie pewnych form lub ich zupełna nieznajomość wśród najmłodszego pokolenia przemyślan. Uchronienie odmiany polszczyzny charakterystycznej dla mieszkańców Przemyśla stało się moją misją, a ogromny życzliwy odzew na moje działania uświadomił mi, że obrałam właściwy kierunek".

***

Tytuł audycji: Źródła 

Poprowadzi: Patrycja Zisch

Data emisji: 1.05.2026

Godzina emisji: 12.00


mg