Dialektarium, czyli jak dbać o różnorodność językową

Ostatnia aktualizacja: 18.09.2026 08:00
„Różnorodność gwarowa Polski jest duża, a liczne odmiany języka polskiego świadczą o jego bogactwie i długiej, interesującej historii” czytamy na portalu Dialektarium.pl. O zacnej misji tego projektu rozmawiamy z jego współtwórczyniami. 
Rodzina w strojach łowickich przed domem, 1924 rok.
Rodzina w strojach łowickich przed domem, 1924 rok.Foto: NAC

Słowo diálektos w grece oznacza „rozmowę” lub „sposób mówienia”, a łaciński przyrostek ‑arium tworzy nazwy miejsc i zbiorów. Tak powstała nazwa portalu, który dokumentuje i prezentuje bogactwo języków, dialektów i gwar w Polsce.

Dialektarium.pl to portal poświęcony polskim dialektom i gwarom, czyli terytorialnym odmianom polszczyzny, o popularnym charakterze, adresowany do wszystkich zainteresowanych różnorodnością językową Polski. Różnorodnością, która wpisuje się w działalność i misję Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.

Dialektarium, dzięki zamieszczonym nagraniom, prezentuje gwary ponad 100 wsi położonych w 38 regionach, które znajdują się w obrębie 4 dialektów.


W audycji Patrycja Zisch porozmawia z gościniami – Moniką Kresą i Agatą Łojek – o Dialektarium i misji Instytutu Różnorodności Językowej. Posłuchamy także pieśni z różnych regionów Polski i zastanowimy się nad pobrzmiewającymi w nich cechami danych dialektów, gwar a może też języków na terenie Polski.


Prof. ucz. dr hab. Monika Kresa adiunkt w Instytucie Języka Polskiego Wydziału Polonistyki UW: językoznawczyni. Popularyzatorka wiedzy z zakresu zróżnicowania polszczyzny dawnej i współczesnej. 

Agata Łojek główna specjalistka ds naukowych IRJR. Doktorantka na Wydziale Polonistyki UW, autorka monografii i artykułów z zakresu onomastyki. Jej zainteresowania naukowe skupiają się wokół nazw własnych, zwłaszcza nazw osobowych, oraz innych niż ogólna odmian polszczyzny. Zajmuje się również redakcją i korektą tekstów. W IRJR koordynuje projekty badawcze i popularyzatorskie

***

Tytuł audycji: Źródła 

Poprowadzi: Patrycja Zisch

Data emisji: 18.09.2026

Godzina emisji: 12.00