>>> Posłuchaj audycji Źródła
Od 2018 przy Stowarzyszeniu „Przyjaciele Ziemi Jednorożeckiej” Maria Weronika prowadzi Jednorożeckie Archiwum Społeczne, którego jest założycielką.
22 grudnia Maria Weronika Kmoch - historyczka i regionalistka popularyzująca historię i kulturę regionu kurpiowskiego, autorka bloga „Kurpianka w wielkim świecie” odebrała Medal Pamiątkowy „Pro Masovia” za „wybitne zasługi oraz całokształt działalności na rzecz województwa mazowieckiego” nadany przez Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika. To najwyższe wyróżnienie w województwie mazowieckim.
Posłuchaj także:
Herody. Kolędowanie na Kurpiach
Nasza gościni wspomina także niedawne kolędowanie. Herody na Kurpiach to okazja do wspólnego śpiewu, przyniesienia radości okolicznym mieszkańcom i nawiązania nowych relacji. „Wspaniałe przeżycie - przyznaje Kmoch - śpiewaliśmy pastorałki, w prawie każdym odwiedzonym domu wystawiliśmy Herody. Dużo się działo, a to wszystko w gwarze!”. Wedle niektórych etnografów zwyczaj kolędniczy na Kurpiach zaniknął po II wojnie światowej. Jednak w niektórych okolicach (np. Czarnia) kolędowanie odbywało się niemal nieprzerwanie. Ostatnio wiele takich tradycji odradza się dzięki oddolnym inicjatywom.
Grupa śpiewacza. Grupa sióstr
- Zależy nam na tym, by być jak najbliżej źródeł. Uczyć się bezpośrednio od źródeł, od śpiewaczek i śpiewaczek. Chcemy być blisko tej surowej formy, niezniszczonej cepeliowskim sznytem - mówi Maria Weronika Kmoch o jednej z grup śpiewaczych, w których realizuje śpiewacze pasje.
Grupa śpiewacza Cierepetki pozwala na poczucie wspólnotowości, jedności. To nie jedyna wspólnota gromadząca Kurpianki - kolejna to Kurpiowska Grupa Piesni założona przez pieśniarkę Olgę Stopińską. Dziewczyny, które uczestniczą w spotkaniach czują siostrzane więzi. „Mnie Kurpiowska Wspólnota Pieśni pozwoliła przetrwać pandemię. To jedyne miejsce, do którego wychodziłam”, wspomina Kmoch.
Patrycja Zisch i Maria Weronika Kmoch w studiu Dwójki
Zofia Warych z Myszyńca
- Wspaniała gawędziarka, miałyśmy okazję spotykać się z nią i nagrać niedługo przed jej śmiercią - mówi Maria Weronika. - Wiele od niej czerpałyśmy. Wiele ciepła, otwartości. Mówiła: „raz zaśpiewasz tak, raz tak. Ta pieśń musi w tobie żyć i grać”. Śpiewanie z nią to wspaniałe doświadczenie. Do dziś korzystamy z piesni Pani Zofii i posyłamy je w świat.
To nie jedyna z mistrzyń młodych śpiewaczek. Spotkania z wieloma z nich Maria Weronika Kmoch ciepło wspomina - „poznajesz je i masz wrażenie, że znasz je od zawsze. A ona już cię przytula i mówi, że jesteś jak jej wnuczka”, mówi nie kryjąc wzruszenia.
Zobacz także:
***
Tytuł audycji: Źródła
Prowadziła: Patrycja Zisch
Gościni: Maria Weronika Kmoch
Data emisji: 8.01.2026
Godzina emisji: 12.00
