Bez zasad, granic ani umiaru. Jak pożegnać karnawał 2026?

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2026 13:00
- Dziś karnawał to zabawa. W przeszłości miał bardzo ważną funkcję - zapewniał (lub nie) akceptację całej społeczności - tłumaczy etnografka Amudena Rutkowska. Koniec karnawału w najróżniejszych zakątkach świata obchodzony jest w odmienny sposób. Skąd wywodzą się i co symbolizują najciekawsze obrzędy i tradycje ostatkowe?
Ostatkowy czas obfituje w różne zabawy i żarty, podczas których warto założyć karnawałowe maski
Ostatkowy czas obfituje w różne zabawy i żarty, podczas których warto założyć karnawałowe maski!Foto: NAC

>>> SŁUCHAJ AUDYCJI <<<

Ostatki to koniec okresu zwanego w Polsce karnawałem lub zapustami. Poprzedza on okres wielkiego postu, podczas którego tradycyjnie nie spożywano mięsa. Współcześnie w tym dniu zazwyczaj organizuje się huczne zabawy taneczne, ale są jeszcze miejsca w Polsce, gdzie nadal kultywuje się pewne tradycyjne obrzędy.

- W Jedlińsku pod Radomiem, gdzie organizuje się tradycyjny karnawał. Polega to na odegraniu sceny sądu nad śmiercią, a śmierć jest skazywana na śmierć przez ścięcie. Mimo, że ten obrzęd w latach 50 przestał być kultywowany, to odżył i jest głównym wydarzeniem kulturalnym Jedlińska. To jedna z form, w jakich obchodzimy karnawał na świecie, bo dzieli się on na trzy główne kategorie: dworski, miejski i wiejski. Te dworskie wiążą się z tradycją uroczystych balów. Miejskie często przybierają formę parad czy ulicznych korowodów – mówiła Amudena Rutkowska, etnograf, Muzeum Etnograficzne w Warszawie.

CZYTAJ TEŻ: Polskie zabawy i hulanki karnawałowe

Kipiący radością, wesoły i huczny był także karnawał chłopski, bo i na wsi, w zapusty było gwarno, suto i radośnie, i tam bawiono się przy muzyce i tańczono. Karnawał na wsi był czasem pod każdym względem niezwykłym. Na wsi bowiem z zabawami zapustnymi, z tańcami i poczęstunkami wiązały się również stare i bardzo ciekawe zwyczaje oraz obrzędy na płodność i urodzaj, które mieszkańcy wsi, obyczajem swych przodków, odprawiali u schyłku zimy.

***

Tytuł audycji: Źródła 

Prowadzi: Aleksandra Tykarska

Data emisji: 10.02.2026

Godzina emisji: 12.00