Pierwsza Pasja Bacha na Wielki Piątek

Ostatnia aktualizacja: 23.03.2016 17:00
Przed zmierzchem zaprezentujemy Państwu rzadziej wykonywaną, ale nie mniej doskonałą "Pasję według św. Jana" lipskiego kantora.
Figura Chrystusa ukrzyżowanego w katedrze w Las Palmas. Jos Lujn Prez, 1793
Figura Chrystusa ukrzyżowanego w katedrze w Las Palmas. José Luján Pérez, 1793Foto: Jafd88, lic. CC 3.0 (wikimedia)

"Pasja Janowa" jest wcześniejsza od słynnej "Pasji Mateuszowej". Bach skomponował ją na Wielkanoc 1724 r., a wykonana została w lipskim kościele św. Mikołaja. Rok później kompozytor przygotował wykonanie w kościele św. Tomasza, dokonując w utworze licznych zmian. Kolejną wersję – niedokończoną – opracowywał w roku 1749.

"Pasja" jest gatunkiem specjalnym, przenoszącym muzykę i słuchaczy daleko poza sale koncertowe, w których dziś zazwyczaj jest wykonywana. Zabiera nas w istotę chrześcijaństwa, w protestancką liturgię, ale i w historię, wobec której dzieło indywidualnie stawia każdego słuchacza. "Pasja Chrystusa nie może być odgrywana słowami i udawaniem, ale samym prawdziwym życiem" – stwierdził Marcin Luter, a ta myśl ustawiła perspektywę dla niemieckiej muzyki ilustrującej mękę i śmierć Zbawiciela od XVI wieku. Towarzyszyła ona nabożeństwom Wielkiego Piątku już w średniowieczu, stopniowo stając się muzyczną kulminacją roku liturgicznego: wychodząc od monodii, rozwijała się w utwór polifoniczny, wzbogacony następnie luterańskimi chorałami i instrumentami, wreszcie i ariami – i w takiej właśnie formie przejął ją Johann Sebastian Bach.

Zawiera się tutaj esencja protestanckiej religijności: dosłowne śledzenie tekstu ewangelicznego, podawanego przez recytatywy Ewangelisty i towarzyszące mu kwestie Jezusa, Piłata i Piotra oraz okrzyki tłumu (tzw. turba), uzupełnione jest pietystycznymi rozważaniami zawartymi w ariach, stanowiącymi wypowiedź człowieka w obliczu męki Zbawiciela, oraz chorałami, będącymi modlitwą Kościoła, jednoczącymi całą kongregację. Dzieło zarazem dramatyczne, jak i kontemplacyjne. "Pasja" Bacha – rzecz stanowiąca o jakości naszego człowieczeństwa.

Program:

Johann Sebastian Bach Pasja według św. Jana

Wyk. Narodowa Orkiestra Symfoniczne Polskiego Radia, Gächinger Kantorei Stuttgart, Hans-Christoph Rademann - dyrygent; Mirella Hagen - sopran, Sophie Harmsen - kontralt, Jorg Durmuller - tenor, Kenneth Tarver - tenor, Thomas Laske - baryton, Peter Harvey - bas

(13.03.2016)

***

Na audycję "Pora koncertowa" zapraszamy w Wielki Piątek (25.03) w godz. 16.00-18.00. Program poprowadzi Róża Światczyńska.

mm/mc

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Muzyka na Triduum Paschalne i Święta Wielkiej Nocy

Ostatnia aktualizacja: 18.03.2016 13:00
Pasje Bacha i Pendereckiego, "Ciemne jutrznie" Couperina oraz religijne oratoria Händla i Mendelssohna. Przeżyj Wielkanoc z Dwójką.
rozwiń zwiń