Posłuchaj audycji "Kwadrans bez muzyki" >>>
Walerian Bielecki, znany był w konspiracji pod pseudonimem "Inżynier Jan", należał do Zgrupowania "Krybar". Walczył na Powiślu i w Śródmieściu, a równocześnie dokumentował otaczającą go rzeczywistość. Jego akwarele i rysunki nie powstawały z myślą o wystawach. Były próbą ocalenia pamięci o mieście, ludziach i wydarzeniach, których sam był uczestnikiem.
Migawki z historii odnalezione po latach
Kuratorka wystawy Karolina Kulyk przyznała, że na twórczość Waleriana Bieleckiego natrafiła podczas przygotowań do 80. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego. Na ekspozycji znalazły się prace pochodzące ze zbiorów Muzeum Wojska w Białymstoku oraz rodziny artysty.
Jedna z najbardziej poruszających historii związanych z powstaniem tych prac rozpoczyna się w zrujnowanym sklepie papierniczym. Podczas walk w Śródmieściu Bielecki natrafił na rozbity sklep pełen materiałów plastycznych. Wśród ruin znalazł bloki rysunkowe, akwarele, pędzle i ołówki, przedmioty, które dla artysty okazały się bezcenne.
Czytaj także:
"Skarb prawdziwy"
W swoich wspomnieniach Walerian Bielecki pisał: "Wracając kiedyś z placówki na Poczcie Głównej, wstąpiłem olśniony tymi skarbami, zabrałem sobie notatnik i blok rysunkowy, komplet akwarel, kilka pędzli i ołówków".
Materiały towarzyszyły mu nie tylko podczas powstania, ale również później – w niemieckiej niewoli. "Okazały się później skarbem prawdziwym, pomogły łatwiej znieść trudne dni niewoli, szczególnie w pierwszych miesiącach. Pozwoliły jednocześnie utrwalić jeszcze żywe wspomnienia przeżyć i walki w dniach powstania". - wspominał.
Między dokumentem a sztuką
Ekspozycja obejmuje 23 prace: pięć oryginalnych akwareli oraz osiemnaście wielkoformatowych reprodukcji ułożonych w porządku chronologicznym. Każdej z nich towarzyszą komentarze historyczne oraz zachowane notatki autora, dzięki którym oglądający mogą spojrzeć na powstanie warszawskie oczami jego uczestnika.
Wernisaż wystawy zaplanowany został na wtorek 28 lipca. Będzie ona prezentowana w Instytucie Pileckiego w Warszawie do 10 października br.
***
Tytuł audycji: Kwadrans bez muzyki
Przygotowanie: Małgorzata Nieciecka-Mac
Data emisji: 28.07.2026
Godz. emisji: 11.00
Oprac. zchowaniec/pg
