Jasne strony zsyłki na Syberię

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2019 12:07
W audycji "To się czyta" prezentowaliśmy wybrane fragmenty książki Wojciecha Lady "Pożytki z katorgi". Czytał Marcin Hycnar.
Audio
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 1. (To się czyta/Dwójka)
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 2. (To się czyta/Dwójka)
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 3. (To się czyta/Dwójka)
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 4. (To się czyta/Dwójka)
  • Wojciech Lada "Pożytki z katorgi", czyta Marcin Hycnar - fragm. 5. (To się czyta/Dwójka)
Marcin Hycnar
Marcin HycnarFoto: Grzegorz Śledź/PR2

Syberia – miejsce zsyłki tysięcy Polaków, którzy w XIX wieku trafiali tam między innymi po nieudanych powstaniach. Kraina, której obraz utrwalili na swych dziełach tacy malarze jak Malczewski czy Grottger, nieodłącznie kojarzy się z katorgą. Wojciech Lada zrywa z tą martyrologiczną, wzniosłą tradycją. W jego książce zesłanie to nie tylko kajdany, kibitki i recytacje poezji wieszczów, ale też smród jurty, komary i potworna nuda.

Autor zwraca uwagę, że carska niewola stała się dla wielu młodych skazańców swoistym uniwersytetem i furtką do kariery. Jan Czerski trafił do karnego garnizonu w Omsku, nie mając pojęcia o naukach przyrodniczych, a po kilku latach nie tylko postawił na głowie dotychczasową teorię geologiczną regionu, ale stał się jednym z najnowocześniejszych i najwszechstronniejszych badaczy. Zanim Wacław Sieroszewski znalazł się w Wierchojańsku, był ślusarzem. Gdy wrócił ze zsyłki do kraju, był już wybitnym jakutologiem, cytowanym do dziś znawcą szamanizmu. Bronisław Piłsudski przypłynął na Sachalin jako student prawa, opuścił go zaś jako człowiek, który ocalił od zapomnienia archaiczne języki lokalnych plemion.

Sieroszewski, Piłsudski, Dybowski, Czekanowski, Czerski, Kon – to tylko kilku z wielu Polaków zasłużonych dla Syberii i dla nauki w ogóle. Wojciech Lada z pasją śledzi ich losy i pokazuje, jak wielki mieli wpływ na poznanie dalekiej Północy. I przekonuje, że nawet z katorgi może być pożytek.

Książka "Pożytki z katorgi" ukaże się 13 marca br.

***

Tytuł audycji: To się czyta 

Przygotowała: Elżbieta Łukomska

Data emisji: 18-22.02.2019

Godzina emisji: 10.45

materiały prom. wyd. Czarne/pg

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Ikona". Opowieść o pracy psychiatry na Syberii

Ostatnia aktualizacja: 05.10.2017 10:30
- Szukaliśmy do filmu młodego lekarza idealisty, którego sytuacja jest trudna, bo jego pacjenci są nieuleczalni, ale ostatecznie bohaterem został profesor z 45-letnim stażem - o dokumencie uhonorowanym nagrodą Prix Italia opowiadał w Dwójce reżyser Wojciech Kasperski.
rozwiń zwiń