Powieść z wątkami autobiograficznymi. "Pierwsze wspomnienie" Any Marii Matute

Ostatnia aktualizacja: 13.03.2026 09:40
W Dwójce sięgnęliśmy do klasyki literatury hiszpańskiej. Wszystko to za sprawą powieści "Pierwsze wspomnienie" Any Marii Matute (1925-2014), uważanej za jedną z najwybitniejszych pisarek XX wieku, mistrzynię prozy psychologicznej. Fragmenty w Programie 2 Polskiego Radia czytała Katarzyna Dąbrowska.
Pierwsze wspomnienie Any Marii Matute czyta w Dwójce Katarzyna Dąbrowska.
"Pierwsze wspomnienie" Any Marii Matute czyta w Dwójce Katarzyna Dąbrowska. Foto: Polskie Radio/Cezary Piwowarski

Powieść powstała w 1959 roku, ale dopiero teraz ukazuje się jej polski przekład w Wydawnictwie Cyranka. Zawdzięczamy go Ewie Zaleskiej, tłumaczce m.in. takich autorów jak: Isabel Allende, Javier Cercas czy Javier Marias.

"Pierwsze wspomnienie" to opowieść zamknięta w dusznym świecie ogarniętym wojną. Ale nie ma jej na pierwszym planie, nie widać tu przegrupowań wojsk, żołnierzy, bitew. Wojna jest obecna w ludziach, w zhierarchizowanym świecie zależności, powiązań i układów. Jest trucizną, która sączy się każdego dnia z komunikatów radiowych, gazet, fotografii. Infekuje serca i myśli młodych bohaterów, w tym czternastoletnią Matię, która po śmierci matki i uwięzieniu ojca przez frankistów zostaje wysłana na Majorkę pod opiekę surowej babki, i kuzyna Borję.

Rajska wyspa dzieciństwa- zauważa wydawca - staje się metaforą społeczeństwa ogarniętego przemocą i hipokryzją.

Jedna z najpiękniejszych książek napisanych w naszym języku w XX wieku. Wiele razy z entuzjazmem rozmawiałem o niej z Julio Cortázarem i jego ówczesną żoną, Aurorą Bernárdez. Uwielbiali ją. Pamiętam nawet, jak wspólnie czytaliśmy początek, z tą naprawdę wspaniałą i wzorcową charakterystyką starszej pani — jeden z najdokładniejszych, najdelikatniejszych i najpiękniejszych opisów postaci, jakie pamiętam z powieści naszych czasów. […]. Dzieła Matute są pełne prawdy i piękna.

— Mario Vargas Llosa

Czy trzeba lepszej rekomendacji?…

POSŁUCHAJ:

Ana Maria Matute "Pierwsze wspomnienie", czyta Katarzyna Dąbrowska cz. 1 <<<

Ana Maria Matute "Pierwsze wspomnienie", czyta Katarzyna Dąbrowska cz. 2 <<<

Ana Maria Matute "Pierwsze wspomnienie", czyta Katarzyna Dąbrowska cz. 3 <<<

Ana Maria Matute "Pierwsze wspomnienie", czyta Katarzyna Dąbrowska cz. 4 <<<

Ana Maria Matute "Pierwsze wspomnienie", czyta Katarzyna Dąbrowska cz. 5 <<<

 *** 

Na cykl "To się czyta" zapraszaliśmy od poniedziałku do piątku (9-13.03) o godz. 9.30. Czytała Katarzyna Dąbrowska.

Czytaj także

O konflikcie króla z biskupem Stanisławem, czyli "Śmiały" Elżbiety Cherezińskiej

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2025 07:40
Jedenastowieczną Europą wstrząsają konflikty. Kościół pęka, narasta spór między papiestwem a cesarstwem, Czechy, Węgry i Ruś Kijowska pogrążone są w bratobójczych wojnach. W takim świecie piętnastoletni Bolesław po nagłej śmierci ojca zostaje władcą.
rozwiń zwiń