X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Alkohol, koka i mróz. Inkaska mumia nastolatki zdradza swoje sekrety

Ostatnia aktualizacja: 30.07.2013 17:55
Wygląda na spokojną. Fakt, że między zębami znaleziono liście koki, a jej grobem były szczyty Andów, wskazywał, że została złożona w ofierze. Najnowsze analizy zdradzają także, co działo się w ostatnich miesiącach jej życia.
Dziewczynka z Llullaillaco
Dziewczynka z LlullaillacoFoto: José Fontanelli/Flickr/Wiki/lic. cc.

Inkaska mumia znaleziona w 1999 roku, tzw. Dziewczynka z Llullaillaco, została złożona w ofierze 500 lat temu. Przetrwała w lodzie pół tysiąca lat. Dzięki temu można było poddać analizie jej doskonale zachowane tkanki.

Dziewczynka miała 13 lat. Pochowano ją w niewielkiej komorze 1,5 m pod ziemią niedaleko szczytu wulkanu Llullaillaco w Argentynie. W grobie znajdowały się szczątki także dwójki innych dzieci. Cała trójka była doskonale zachowana. W ich sercach nadal znajdowała się krew, a w płucach - powietrze. - To najprawdopodobniej najlepiej zachowane mumie na świecie - mówi Andrew Wilson z University of Bradford.

Więcej informacji naukowych w Polskim Radiu>>>

Dzieci przeszły przez rytuał "capacocha", ofiary z dzieci, które składano, aby uświetnić ważne wydarzenia w życiu panującego monarchy. Opisy rytuałów znajdujemy na kartach hiszpańskich kronik z XVII wieku, ale kroniki te mówią niewiele o tym, co działo się z dziećmi przed chwilą ich śmierci. Badania mumii mogą zapełnić białe plamy.

I tak: mumia dziewczynki miała wspaniałe zaplecione włosy. Prawdopodobnie zaplatano je od dwóch lat przed złożeniem ofiary.

Badania tkanek wskazują też, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat przed rytuałem zmiany zaszły także w diecie dziewczynki. Na przykład 12 miesięcy przed śmiercią dziewczynka zaczęła otrzymywać dużo bogatsze posiłki niż wcześniej. Prawdopodobnie wiązało się to z jej przeprowadzką z ubogich okolic do jakiejś bogatej świątyni.

Zapraszamy do świata starożytnych Egipcjan, Sumerów, Celtów, Inków i Słowian>>>

Markery chemiczne wskazują z kolei, że w ostatnich miesiącach życia zażywała dużo koki i piła dużo napojów procentowych. Najwięcej - w okresie od sześciu miesięcy przed śmiercią do zgonu. Na sześć tygodni przed ofiarą zaczęto podawać jej olbrzymie ilości alkoholu. Nie dotyczyło to natomiast jej małych towarzyszy.

- Możemy przypuszczać, że, będąc starszą, zdawała sobie sprawę z tego, co dzieje się wokół niej - mówi uczestniczący w badaniach John Verano z Tulane University w Nowym Orleanie. Na pewno była tym zdenerwowana. - Może alkohol i koka to były sposoby radzenia sobie z tą świadomością?

Inną możliwością jest taka, że koka i alkohol stanowiły część rytuału lub, jak przypuszcza Charles Stanish z University of California, pomagały uspokoić dziewczynkę osobom, które były odpowiedzialne za przygotowanie jej do śmierci.

Ciekawostki naukowe>>>

Są pewne przesłanki, że odurzanie się mogło by związane z lękiem. We włosach dziewczynki znaleziono spory poziom kortyzolu, hormonu stresu. - Jeśli ten poziom wzrósł w ostatnich miesiącach, byłoby to interesujące - komentuje Verano. Naukowcy muszą to sprawdzić.

(ew/NewScientist)

Film National Geographic o mumiach z Llullaillaco:

Zobacz więcej na temat: archeologia medycyna NAUKA
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Badania mumii: dieta nie zapobiega miażdżycy

Ostatnia aktualizacja: 11.03.2013 15:30
Problemy z sercem są uważane za jedno ze schorzeń współczesności. Okazuje się, że starożytni z różnych kultur doskonale znali ten problem. Jak zatem dieta i styl życia maja się do stanu naszych tętnic?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Neandertalskie korzenie raka

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2013 13:00
Neandertalczyk, żyjący 120 tysięcy lat temu, miał nowotwór, który jest bardzo powszechny dzisiaj - wynika z analiz skamieniałości.
rozwiń zwiń

Czytaj także

W Hiszpanii znaleziono nóż sprzed 1,4 miliona lat

Ostatnia aktualizacja: 24.07.2013 20:59
Hiszpańscy archeoldzy znaleźli najstarsze narzędzie w Europie Zachodniej i Centralnej.
rozwiń zwiń