X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Kultura

"Parszywa siódemka" pod Legnicą

Ostatnia aktualizacja: 20.04.2008 08:38
O swojej powieści, "Szalbierz", opowiada Tomasz Łysiak.
Audio

O swojej powieści, "Szalbierz", opowiada Tomasz Łysiak w rozmowie z Andrzejem Burgońskim.

Ukazaniu się Pana pierwszej powieści, „Szalbierz”, towarzyszyły bardzo zróżnicowane reakcje. Jedni skojarzyli debiutującego pisarza ze znanym radiowym „DeDektywem Inwektywem”, inni rozpoznali w Panu syna Waldemara Łysiaka. Jak to jest – debiutować, będąc już sławnym i posiadając takie zobowiązania?

Tomasz Łysiak: Rzeczywiście nie jest łatwo. Powiem nawet szczerze, że zastanawiałem się, czy w ogóle odważyć się na ten krok, przede wszystkim z racji bycia synem TEGO Łysiaka – było wiadome, że od razu trafię pod nóż porównań. A tu porównywać się nie zamierzam, nie chcę się ścigać, bo po pierwsze nie ma sensu ścigać się z piórem mojego ojca, bo to nie mój poziom, nie moja liga. Po drugie dlatego, że to co piszę, to zupełnie inny rodzaj literatury – bliżej mojej trylogii do fantasy, niż do „poważnej” powieści historycznej, choć i z tego gatunku czerpię masę inspiracji. Zatem – to po prostu „inna bajka”. Jednak, startować z bagażem takiego nazwiska nie jest łatwo. Z drugiej strony jest dużo łatwiej w sensie rynkowym, co jest oczywiste – na starcie nie jestem anonimowym debiutantem. Coś za coś. Postać radiowego DeDektywa Inwektywa też niesie za sobą plusy i minusy – mam swoje wierne grono słuchaczy, ale też wizerunek radiowego szaleńca, odlotowca, nijak się ma do pisarza, który proponuje czytelnikom książkę... „normalną”.

"Startować z bagażem takiego nazwiska nie jest łatwo. Z drugiej strony jest dużo łatwiej w sensie rynkowym, co jest oczywiste – na starcie nie jestem anonimowym debiutantem."

Jaki klimat panował w Pana domu rodzinnym? Jakby nie było, wzrastał Pan w cieniu wielkiego ojca...

T.Ł.: W moim domu panował klimat miłości do książki. Książki jako zjawiska, bytu materialnego i metafizycznego, a nie tylko formy przekazu. Uwielbiam książkę jako taką, lubię się nimi otaczać, brać do ręki, kartkować, a nawet... powąchać. I ta miłość do książek jest wyniesiona z domu. Na szczęście samych książek z domu nie wynosiłem (śmiech).

Czy fascynacja książką towarzyszyła Panu już od wczesnej młodości?

T.Ł.: Od wczesnej młodosći uwielbiałem literaturę przygodową, awanturniczą, powieść historyczną – i to na pewno ma swoje odbicie w „Szalbierzu”.

A zatem z jakich młodzieńczych lektur wyrasta Pana pierwsza książka? Skąd i w jakich okolicznościach zrodził się pomysł na stworzenie takiej właśnie powieści?

T.Ł.: Wymieniłbym na pierwszym miejscu Sienkiewicza, którego uwielbiam. Potem długo, długo nic, a dalej już cała masa książek – Bunsch, Gołubiew, Gąsiorowski itd. Cała „klasyka” tego gatunku.

Akcja Pana powieści rozgrywa się w 1237 roku. Już na początku lektury czytelnik odczuwa dreszcz emocji... Na wschodzie zbierają się niezliczone hordy wojsk Dżingis-chana, mające zalać kraj. Polskę - przedmurze chrześcijańskiej Europy - czeka nieuchronna klęska... Czy klimat czającego się niebezpieczeństwa bliski jest współczesnym czasom?

T.Ł.: Dzisiejszym raczej nie. Proszę pamiętać, że najazd tatarski to było coś zupełnie nie do wyobrażenia dla ówczesnych ludzi – kulturowo, organizacyjnie, militarnie, armia tatarskich wojowników była dla Europejczyków czymś takim, jak najazd kosmitów byłby obecnie. Wystarczy wspomnieć użycie gazów bojowych w bitwie pod Legnicą. Klimat plotek krążących po kraju, w przedzień najazdu, stał się dla mnie tak ponętny literacko, że wtedy właśnie, jeszcze przed najzadem, postanowiłem rozpocząć swoją opowieść.

W jakiej sytuacji zastanie nasz kraj najeźdźca? Akcję książki umiejscowił Pan w nienajciekawszym i burzliwym dla Polski okresie schyłku panowania Henryka Brodatego...

T.Ł.: To moment tragiczny. Jak z tragedii szekspirowskich. Po wielu kłótniach „w rodzinie”, po morderstwie w Gąsawie (ależ to jest literackie, wręcz filmowe!), dochodzi do momentu, gdy Henrykowi Brodatemu, jedynemu uczciwemu, wiernemu zasadom politykowi tego okresu, udaje się praktycznie zjednoczyć Polskę i przygotować koronację dla syna, Henryka Pobożnego (tak, tak – dla syna, nie dla siebie). I nagle, ten wspaniały władca umiera, samotnie, opuszczony przez rodzinę. Tryumfuje jego wróg, Władysław Odonic, facet chwytający się wszystkich brudnych metod, żeby utrzymać władzę. Henryk Pobożny bierze schedę po ojcu i wtedy... wtedy, deus ex machina, tatarski walec przetacza się przez Polskę. Pobożny ginie pod Legnicą, poświęcając życie za Polskę. Jego słowa - „gorze nam się stało”, to pierwsze słowa zanotowane przez kronikarzy, wypowiedziane po polsku przez Polaka.

"Pociąga mnie piękno myśli chrystusowej. Gdyby dzisiaj postawić przed konklawe Św. Piotra, to na pewno nie zostałby on wybrany na papieża. Taki słaby, pełen wad człowiek.. Tymczasem to jego Chrystus postawił na czele Kościoła..."

Bohaterowie Pana powieści to zwyczajni ludzie. Nie mają nic wspólnego z nierzadko wyidealizowanymi postaciami, jakimi karmią nas współczesne książki, filmy i seriale. Mimo to właśnie tej nietypowej garstce przyjaciół przypadnie w udziale uratowanie słowiańskiego kraju przed obcym najeźdźcą...

T.Ł.: Bo to jest „parszywa siódemka”, ludzie będący na marginesie w tamtym czasie – oszust, złodziej, pijaczyna, żebrak, szaleniec, dwóch kalekich braci. Z pełną premedytacją na swoich bohaterów wybrałem... antybohaterów. Pociąga mnie piękno myśli chrystusowej. Gdyby dzisiaj postawić przed konklawe Św. Piotra, to na pewno nie zostałby on wybrany na papieża. Taki słaby, pełen wad człowiek.. Tymczasem to jego Chrystus postawił na czele Kościoła...

Jak się można było spodziewać, książka obok pochwał spotkała się także z krytyką...

T.Ł.: Gdzie drwa robią, tam wióry lecą. Jeśli coś nie spotyka się z krytyką, to znaczy, że jest letnie. Wolę pisać coś gorącego – mieć czytelników zachwyconych i takich, którzy mnie skrytykują. To lepsze, niż obojętność.

Tym bardziej, że książka nie powstała na zamówienie pewnych środowisk, nie podąża także za tak zwanymi „modami literackimi”... Stworzył Pan powieść według własnego pomysłu i to jest chyba najważniejsze.

T.Ł.: Rzeczywiście nie podążam za żadnymi modami literackimi, nie piszę „marketingowo”, piszę dokłądnie to, co mam w sercu i w głowie. Opowiadam historię. Od tego jest pisarz. Od opowiadania historii. Dlatego tak uwielbiam Singera. Kiedy czytam jego genialną prozę, to mam wrażenie, jakbym siedział obok takiego bajarza, który pyka z fajeczki i opowiada. Prostą historyjkę. A ja w tej historyjce, w obrazku z ulicy zalanej światłem południowego słońca, wyciągam dla siebie opowieść metafizyczną.

Czy ma Pan w planach kontynuację „Szalbierza”? A może czytelników zaskoczy niebawem zupełnie odmienna, choć równie oryginalna i samodzielna fabuła?

T.Ł.: Obecnie pracuję nad drugą częścią trylogii. Ukaże się ona na jesieni. A bitwa pod Legnicą rozegra się w części trzeciej.

Dziękuję za rozmowę.

 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak
www.narodoweczytanie.polskieradio.pl
Cichociemni

Czytaj także

Sezon na Dwójkę: Literatura

Ostatnia aktualizacja: 17.10.2007 13:29
Zaprasza Andrzej Skrendo
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sezon na Dwójkę: Literatura

Ostatnia aktualizacja: 19.03.2008 10:16
Zaprasza Iwona Smolka.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zakładka literacka - "Literatura samonegacji"

Ostatnia aktualizacja: 29.11.2009 12:52
29 listopada 2009, godz. 21:30
rozwiń zwiń