„Nie mamy już innej opcji”. Irańczycy w Polsce protestują w imieniu rodaków, którzy są mordowani w Iranie

W sobotę w Warszawie pod Pałacem Prezydenckim odbyła się demonstracja solidarności z Irańczykami walczącymi z reżimem Islamskiej Republiki Iranu. Uczestnicy protestu podkreślali, że ich obecność w przestrzeni publicznej jest odpowiedzią na całkowite odcięcie Iranu od internetu i brutalne represje wobec obywateli domagających się wolności.

Demonstranci na wiecu solidarności z protestującymi Irańczykami w Iranie

Piotr Żułnowski

Uczestnicy zgromadzenia podkreślali, że brak internetu oznacza dziś w Iranie nie tylko informacyjną izolację, ale także realne zagrożenie dla życia. Bez możliwości kontaktu z bliskimi rodziny nie wiedzą, czy ich dzieci, rodzeństwo i rodzice żyją, czy zostali zatrzymani, ranni lub zabici. W takiej sytuacji diaspora irańska, korzystając z wolności słowa, stara się nagłośnić to, co dzieje się na ulicach irańskich miast.

Jedną z osób biorących udział w demonstracji była Negar Nejad, Polka i Iranka, od dziesięciu lat mieszkająca w Polsce. Jak mówiła, obecność Irańczyków na ulicach europejskich miast jest dziś obowiązkiem wobec tych, którzy w Iranie ryzykują życie za sam fakt sprzeciwu wobec władzy. Jej zdaniem Irańczycy jednoznacznie odrzucają system Islamskiej Republiki i nie czują się jego obywatelami z wyboru.

– Nie jesteśmy tu przypadkiem. Jesteśmy tu dlatego, że ludzie w Iranie nie mogą mówić – podkreślała.

Polscy Irańczycy przypomnieli jak bogata i stara jest ich kultura, a które jej aspekty zostały zakazane przez reżim Islamskiej Republiki jak np. publiczny taniec kobiet

Brak kontaktu z rodziną jest dla wielu uczestników protestu doświadczeniem codziennym. Negar Nejad przyznała, że od ponad tygodnia nie miała żadnych informacji o losie najbliższych. Jedyny telefon, jaki udało się odebrać, trwał zaledwie kilkadziesiąt sekund i zawierał tylko potwierdzenie, że rodzina nadal żyje. Dla tysięcy irańskich rodzin na świecie to jedyny ślad istnienia bliskich.

Protestujący w Warszawie mówili również o brutalności, z jaką władze reagują na wystąpienia społeczne. Według ich relacji osoby wychodzące na ulice narażone są na użycie ostrej amunicji, masowe aresztowania i tortury. Demonstranci zwracali uwagę, że protesty mają charakter powszechny i obejmują różne grupy społeczne – od młodzieży po osoby starsze – co czyni je szczególnie niebezpiecznymi dla reżimu.

Negar Nejad przekonywała, że obecna sytuacja wykracza poza klasyczne pojęcie nadziei. – „To już nie jest kwestia nadziei. To kwestia wiary i braku alternatywy” – mówiła, wskazując, że władza, której sprzeciwia się zdecydowana większość społeczeństwa, nie jest w stanie funkcjonować bez permanentnej przemocy.

Wśród demonstrantów był także Szokry, Irańczyk mieszkający w Polsce od ośmiu lat. W jego ocenie świat wciąż nie zdaje sobie sprawy ze skali represji, a reakcje społeczności międzynarodowej są niewystarczające. Mówił o tysiącach ofiar śmiertelnych i systematycznym zastraszaniu społeczeństwa, które mimo to nie rezygnuje z protestów.

Jeden z protestujących przypomniał o wszechobecnym widoku pomordowanych przez reżim Ajatollahów na irańskich ulicach w charakterystycznych workach

Szokry podkreślał, że sprawa Iranu nie jest jedynie wewnętrznym problemem tego kraju. W jego opinii reżim, który dopuszcza się masowych zbrodni wobec własnych obywateli, stanowi zagrożenie także poza swoimi granicami. Apelował o większe zainteresowanie sytuacją i realne działania polityczne.

Jednocześnie dziękował Polakom za okazywaną solidarność. Jak zaznaczał, dla wielu Irańczyków żyjących na emigracji Polska stała się dziś miejscem schronienia, ale też nowym punktem odniesienia. W sytuacji, gdy kontakt z rodzinami w Iranie jest niemożliwy, wsparcie ze strony lokalnej społeczności nabiera szczególnego znaczenia.

Szczególnie poruszające były relacje osób, które zaledwie kilka dni wcześniej opuściły Iran i bezpośrednio uczestniczyły w protestach. Jedna z kobiet, obecna na demonstracji, wróciła do Polski tydzień wcześniej, po dramatycznych wydarzeniach w Teheranie i Karadżu. Opisywała masowe zgromadzenia, w których brały udział setki tysięcy ludzi, a według jej relacji – nawet miliony.

Początkowo protesty miały pokojowy charakter, jednak wraz z zapadnięciem zmroku sytuacja gwałtownie się zaostrzyła. Na ulicach pojawiły się siły bezpieczeństwa, a strzały słychać było niemal bez przerwy. Z czasem na jezdniach zaczęły leżeć ciała zabitych. Demonstranci próbowali ratować rannych, ukrywając się w prywatnych mieszkaniach, do których mieszkańcy wpuszczali obcych, ryzykując własne bezpieczeństwo.

Jak podkreślają sami Irańczycy flaga Republiki Islamskiej nie jest ich flagą. Powyżej narodowa flaga Iranu

W trakcie jednego z takich zajść postrzelony został brat relacjonującej kobiety. Rodzina przez długi czas szukała bezpiecznego miejsca, w którym mogłaby udzielić mu pomocy. Gdy jego stan zaczął się gwałtownie pogarszać, zdecydowano się na przewiezienie go do szpitala. Tam jednak nadzieja na ratunek szybko przerodziła się w kolejne zagrożenie.

Do placówki wkroczyły oddziały Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Ranni zostali aresztowani i wywiezieni w nieznanym kierunku. Jak podkreślano podczas demonstracji, do dziś rodziny nie otrzymały żadnych informacji o ich losie. Szpitale, które w normalnych warunkach powinny być miejscem pomocy, stały się kolejnym elementem systemu represji.

Wiec solidarności z Irańczykami w Iranie 

Demonstracja w Warszawie przebiegła spokojnie i miała charakter otwarty. Oprócz Irańczyków wzięli w niej udział również Polacy z Warszawy oraz innych części kraju. Dla wielu z nich był to gest sprzeciwu wobec przemocy i łamania praw człowieka, ale także wyraz solidarności z ludźmi, którzy – jak mówili uczestnicy protestu – „nie mają już innej możliwości niż wyjść na ulice”.

pż