Między biografią a rodzinną tajemnicą. Grażyna Plebanek rekonstruuje historię babki

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2026 20:00
"Strzałkę z napisem »inne kierunki« zobaczyłam po raz pierwszy na rondach, kiedy podróżowałam po Francji. Gdy wydawało się, że żadna droga nie pasuje, »inny kierunek« był łykiem wolności, obietnicą przygody. Do dziś mam słabość do tabliczek »inne kierunki«. Nie zamykać w tym, co się zna. Nie poprzestawać na zaplanowanym, przewidywalnym. Iść w nowych, nieznanych kierunkach" – to słowa Grażyny Plebanek powieściopisarki, felietonistki, autorki dramatów, scenariuszy filmowych.
Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek to napisana przez Grażynę Plebanek biografia babki, którą za ukrywanie Żydów Niemcy rozstrzelali w styczniu 1943 roku
"Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek" to napisana przez Grażynę Plebanek biografia babki, którą za ukrywanie Żydów Niemcy rozstrzelali w styczniu 1943 rokuFoto: PAP/Marcin Obara

Posłuchaj audycji "Wierność i przemiana" >>>

Grażyna Plebanek mieszka od ponad dwudziestu lat w Brukseli. Do Polski przyjechała tym razem w związku z prezentacją swojej najnowszej książki: "Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek". To napisana przez nią biografia babki, którą za ukrywanie Żydów Niemcy rozstrzelali w styczniu 1943 roku. Jej wnuczka, która o tym, kto naprawdę był jej biologiczną babką, dowiedziała się jako dziesięciolatka, po dekadach od śmierci Apolonii Machczyńskiej-Świątek rekonstruuje jej życiorys i okoliczności śmierci. 

Ale jak napisała: "Nie redukuję istnienia babki do kilku godzin przed śmiercią. Nie chcę też tej opowieści całkiem dopowiadać, żeby Poli nie unieruchamiać".

Z czym musiała się zmagać, odkrywając wiele rodzinnych tajemnic, Grażyna Plebanek opowiadała w audycji "Wierność i przemiana". Ale podzieliła się też ze słuchaczami Dwójki swoją fascynacją Brukselą i zdradziła, co najbardziej ją intryguje w pisaniu. I tradycyjnie na koniec słuchaliśmy pewnego utworu, wybranego przez pisarkę.

***

Tytuł audycji: Wierność i przemiana 

Prowadzenie: Dorota Gacek

Data emisji: 21.04.2026

Godz. emisji: 19.10

Czytaj także

"A ja jestem strzałą". Trudna biografia i wspomnienie Sylvii Plath

Ostatnia aktualizacja: 08.03.2026 12:00
"Jeśli Sylvia musi być mitem, niech będzie Ariadną  zostawiającą nić, która pomoże nam się wydostać z głębi labiryntu. Obyśmy jej nie opuścili" - pisze Heather Clark w zakończeniu swej monumentalnej biografii amerykańskiej poetki "Czerwona kometa. Krótkie  życie i  nieśmiertelna sztuka Sylvii Plath". 
rozwiń zwiń
Czytaj także

Sielanka na kraterze wulkanu. O "Pamiętnikach" Stanisława Stempowskiego

Ostatnia aktualizacja: 12.04.2026 12:00
"Trudno jest zabawiać się we wspomnienia, kiedy świat dookoła trzęsie się w posadach, jak rozłożyć materiał ogromnych przeżyć całego życia, kiedy nie ma pewności jutra, kiedy państwa - małe wprawdzie i gwarantowane wielokrotnie - znikają jak efemerydy, a życie człowieka w zamęcie mobilizacyjnym gazowo-bombowym straciło pewną wartość. Trudno, ale trzeba, chociażby dla rewindykacji tej wartości" - pisał Stanisław Stempowski o pracy nad swoimi "Pamiętnikami".
rozwiń zwiń