Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

Jerzy Giedroyc

Jerzy Giedroyc. Redaktor, który myślał państwem [FELIETON]

Jerzy Giedroyc był jedną z najważniejszych postaci polskiej emigracji politycznej po II wojnie światowej. Urodził się 27 lipca 1906 roku w Mińsku, zmarł 14 września 2000 roku w Maisons-Laffitte pod Paryżem. Najczęściej mówi się o nim „Redaktor”. Nie dlatego, że tylko poprawiał teksty. Giedroyc skupił wokół paryskiego ośrodka emigracyjnego całe środowisko myśli politycznej, literackiej i historycznej, które przez dziesięciolecia wpływało na sposób, w jaki Polacy myśleli o swoim państwie, Rosji, Ukrainie, Litwie i Białorusi. Zobacz więcej na temat:  emigracja czasopismo

Monte Cassino. Historia bitwy i narodziny legendy

82 lata temu żołnierze II Korpusu Polskiego zdobyli Monte Cassino, jedną z najważniejszych twierdz niemieckiej obrony we Włoszech. Bitwa otworzyła aliantom drogę na Rzym, ale stała się także jednym z najważniejszych symboli polskiego wysiłku wojennego podczas II wojny światowej. O militarnym, politycznym i kulturowym znaczeniu Monte Cassino, legendzie "Czerwonych maków", artystach Armii Andersa i reportażu Melchiora Wańkowicza dyskutowali goście Dwójki. Zobacz więcej na temat:  Dwójka Małgorzata Nieciecka-Mac historia Polski II wojna światowa Monte Cassino Władysław Anders Melchior Wańkowicz Grzegorz Rutkowski

Jerzy Giedroyc. Architekt postaw

Paryska "Kultura" Jerzego Giedroycia była czymś więcej niż tylko pismem literackim. Stała się jednym z najważniejszych ośrodków myśli politycznej i intelektualnej polskiej emigracji, oddziałując także na środowiska w kraju. - "Kultura" i edycje Instytutu Literackiego były skierowane do wybranego czytelnika emigracyjnego, ale też krajowego. Do inteligencji, a nawet węziej – do intelektualistów - mówił w Dwójce historyk literatury prof. Andrzej Mencwel. Zobacz więcej na temat:  Katarzyna Hagmajer-Kwiatek Dwójka emigracja KULTURA Paryska "Kultura" Andrzej Mencwel

Konstanty "Kot" Jeleński. Największy ambasador polskiej kultury

- Przyjaciel wielkich artystów. Nowoczesny intelektualista krążący na paryskich salonach i dyskotekach z lekko ironicznym uśmiechem - mówił o nim w radiowej audycji Wojciech Karpiński. Konstanty Jeleński - znakomity eseista i krytyk, żołnierz I Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, współpracownik paryskiej "Kultury" - zmarł 4 maja 1987 roku. Zobacz więcej na temat:  Konstanty Jeleński Józef Czapski Czesław Miłosz Witold Gombrowicz Francja Paryska "Kultura"

Od rzymskiej drukarni do Maisons-Laffitte. Narodziny Instytutu Literackiego

Jakie były okoliczności powstania Instytutu Literackiego? Jakie idee przyświecały Giedroyciowi i ludziom zaangażowanym w tym pierwszym, rzymskim okresie działalności tej instytucji? Jaki jest dorobek Instytutu z tego okresu? W audycji, przygotowanej z okazji Roku Jerzego Giedroycia, opowiadał o tym prof. Sławomir Michał Nowinowski - historyk, kierujący Centrum Jerzego Giedroycia przy Uniwersytecie Łódzkim, autor książki "Jerzy Giedroyc w 1946 roku". Zobacz więcej na temat:  Dorota Gacek Dwójka Instytut Literacki

Sielanka na kraterze wulkanu. O "Pamiętnikach" Stanisława Stempowskiego

"Trudno jest zabawiać się we wspomnienia, kiedy świat dookoła trzęsie się w posadach, jak rozłożyć materiał ogromnych przeżyć całego życia, kiedy nie ma pewności jutra, kiedy państwa - małe wprawdzie i gwarantowane wielokrotnie - znikają jak efemerydy, a życie człowieka w zamęcie mobilizacyjnym gazowo-bombowym straciło pewną wartość. Trudno, ale trzeba, chociażby dla rewindykacji tej wartości" - pisał Stanisław Stempowski o pracy nad swoimi "Pamiętnikami". Zobacz więcej na temat:  literatura literatura polska historia Polski Maria Dąbrowska Dorota Gacek Dwójka

Józef Czapski. Pisał prawdę o "nieludzkiej ziemi"

Był wielkim malarzem. Świetnym eseistą, znawcą literatury i sztuki. Współtworzył paryską "Kulturę". Więziony w Starobielsku i cudem ocalony świadczył swoim życiem –  i takimi książkami jak "Wspomnienia starobielskie" oraz "Na nieludzkiej ziemi" – o sowieckich zbrodniach. Józef Czapski urodził się 3 kwietnia 1896 roku. Zobacz więcej na temat:  Józef Czapski Katyń literatura Francja Paryska "Kultura" Starobielsk filozofia

Jerzy Giedroyc i Tatiana Szwecow. Szaleńcza miłość, a potem rozwód

- Był to chyba rodzaj czegoś, co Francuzi nazywają coup de foudre. Uderzenie pioruna, grom z jasnego nieba. Henryk Giedroyc twierdził, że ta miłość była absolutnie szaleńcza ze strony Jerzego. Niestety dosyć szybko związek z Tatianą się rozpadł. Wzięli ślub w 1931 roku, a właściwie już w 1937 r. się rozstali - mówił w Dwójce Marek Żebrowski, autor książki "Jerzy Giedroyć. Życie przed »Kulturą« ". Zobacz więcej na temat:  Dorota Gacek Marek Żebrowski Dwójka Rok Jerzego Giedroycia KULTURA biografia

Historyczne komentarze po wejściu Polski do NATO

- Zwykle przy takich historycznych datach świadkowie tych wydarzeń dopiero po pewnym czasie zdają sobie sprawę z tego, jak wielka to była sprawa - mówił w audycji Polskiego Radia w 1999 roku, po oficjalnym wstąpieniu Polski do NATO, publicysta i dziennikarz Anatol Arciuch. Tym razem było inaczej. Posłuchaj, co o przystąpieniu do NATO mówili wówczas m.in. Bronisław Geremek, Ryszard Kaczorowski, Jan Nowak-Jeziorański i Jerzy Giedroyc. Zobacz więcej na temat:  HISTORIA historia Polski NATO Jan Nowak-Jeziorański Ryszard Kaczorowski Wojsko Polskie Polska w NATO

Wybitni Polacy o niepodległej Ukrainie

"Niech żyje wolna Ukraina!" wołał Józef Piłsudski w maju 1920 roku. "Ukraiński ruch niepodległościowy jest zgodny z polską racją stanu", przekonywał w latach 30. XX wieku publicysta Adolf Bocheński. "Niepodległość Ukrainy jest w naszym życiowym interesie", twierdził pod koniec stulecia Jerzy Giedroyc. W 4. rocznicę rosyjskiej agresji na Ukrainę przedstawiamy wybór myśli wybitnych Polaków o znaczeniu istnienia suwerennego państwa ukraińskiego. Zobacz więcej na temat:  wojna na Ukrainie Rosja Ukraina Józef Piłsudski II RP Wołyń

Książka polityczna i kontrowersyjna. Mocne wejście słynnej polskiej serii

Instytut Literacki w Paryżu pod kierownictwem Jerzego Giedroycia był nie tylko najważniejszym w 2. poł. XX. w. polskim ośrodkiem politycznym na uchodźstwie, ale przede wszystkim znakomitym wydawnictwem. 30 stycznia 1953 roku zaczęła tu wychodzić jedyna w swoim rodzaju seria książek, a zapoczątkowały ją dzieła Witolda Gombrowicza. Zobacz więcej na temat:  Witold Gombrowicz Paryska "Kultura" książki biblioteka wspomnienie literatura polityka Czesław Miłosz

Polskie Radio bogatsze o archiwa paryskiej "Kultury". "Zaczynamy rok z przytupem"

- Idea, żebyśmy digitalizowali materiały z Maisons-Laffitte pojawiła się w połowie września, gdy razem z Andrzejem Mietkowskim byliśmy na obchodach 25. rocznicy śmierci Jerzego Giedroycia. Szefowa Stowarzyszenia "Kultura" nie wiedziała, co ma zrobić z tymi wszystkimi kasetami magnetofonowymi i VHS, zapytała więc, czy nie bylibyśmy zainteresowani - mówił w Dwójce Paweł Majcher, prezes Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat:  Dwójka Polskie Radio 100 lat Polskiego Radia Instytut Literacki KULTURA Andrzej Mietkowski Paweł Majcher

Wajda, Fogg, Giedroyć, Czapski, Polskie Radio. Patroni 2026 roku

Andrzej Wajda, Mieczysław Fogg, Jerzy Giedroyć, błogosławiona Elżbieta Róża Czacka - to niektórzy z patronów 2026 roku, których wskazali Sejm i Senat. 2026 został ustanowiony także Rokiem Polskiego Radia, aby upamiętnić setną rocznicę rozpoczęcia regularnego nadawania programu 18 kwietnia 1926 roku. Zobacz więcej na temat:  Trójka Andrzej Wajda Mieczysław Fogg KULTURA Sergiusz Piasecki Polskie Radio Stanisław Staszic Ignacy Daszyński