Artur Domosławski: Ameryka Łacińska pozwala inaczej spojrzeć na współczesny świat

Kapitalizm, który znakomicie działał dla kapitału, ale niekoniecznie dla ludzi. Demokracje wyrastające z wojskowych dyktatur. Społeczeństwa szukające własnej drogi pomiędzy wolnym rynkiem, nierównościami i oczekiwaniem zmiany. Ameryka Łacińska od stuleci skupia jak w soczewce procesy, które kształtują świat daleko poza jej granicami.

Przemysław Wielgosz (L) i Artur Domosławski (P)

Foto: Monika Zając/PR2

Historia Ameryki Łacińskiej jest jednocześnie częścią narodzin nowoczesnego świata. Europejski podbój obu Ameryk uruchomił procesy, których konsekwencje wykroczyły daleko poza granice kontynentu: grabież jego bogactw, handel niewolnikami i gospodarcze powiązanie Europy, Afryki oraz Ameryk współtworzyły nowy globalny system. Dlatego właśnie od Ameryki Łacińskiej rozpoczęła się audycja "Długie trwanie", nowy cykl Dwójki poświęcony temu, co może umykać w konwencjonalnej opowieści historycznej. 

Posłuchaj audycji "Długie trwanie" >>> 

Chęć przyglądania się Latynosom

Artur Domosławski, reporter, pisarz i autor książek poświęconych historii i współczesności Ameryki Łacińskiej kontynentem zaczął interesować się jeszcze w czasach licealnych. Jego późniejsze podróże miały już jednak zupełnie inne źródło. Jednym z nich było doświadczenie polskiej transformacji po 1989 roku. Reporter dostrzegł wtedy podobieństwo między doświadczeniami dwóch odległych od siebie części świata.

– Ameryka Łacińska była regionem, który też wychodził w tamtym okresie z dyktatur wojskowych, bo myśmy mieli innego rodzaju dyktaturę. Gdzieś we mnie rodziła się chęć przyjrzenia się temu, jak Latynosi sobie z tym radzą – mówił w Dwójce. 

"Kapitalizm funkcjonował doskonale dla kapitału, choć nie dla ludzi"

Na przełomie lat 80. i 90. wiele państw regionu wychodziło z dyktatur, ale równocześnie przechodziło głębokie reformy gospodarcze. Ograniczano rolę państwa, zmieniano politykę społeczną i przyjmowano rozwiązania, które później zaczęto określać mianem neoliberalnych.

– Kraje Ameryki Łacińskiej, gdzie kapitalizm funkcjonował doskonale dla kapitału, choć nie dla ludzi, znały go o wiele wcześniej. Natomiast w momencie, w którym zacząłem tam jeździć, w kolejnych krajach wprowadzano model, w którym redukuje się rolę państwa w sferze publicznej, redukuje się rolę polityki społecznej – wyjaśniał w rozmowie.

***

Tytuł audycji: Długie trwanie

Prowadzenie: Przemysław Wielgosz

Data emisji: 6.10.2026

Godz. emisji: 22.00

oprac. zch