Co łączy chłopaka z charakterystyczną fryzurą, użytkownika hulajnogi elektrycznej i osobę, która za wszelką cenę próbuje zrobić dobre wrażenie? - Wszyscy mogą stać się bohaterami tegorocznego plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku. Na finałowej liście znalazły się wyrażenia odnoszące się do wyglądu, zachowania, relacji międzyludzkich i internetowych trendów.
Język młodzieżowych stereotypów
Jednym z najbardziej obrazowych słów jest "brokuł". Określenie odnosi się do popularnej wśród chłopców i młodych mężczyzn fryzury z krótko przystrzyżonymi bokami i bujnymi, często kręconymi włosami na górze głowy. Może oznaczać osobę noszącą taką fryzurę, ale towarzyszy mu też stereotyp nastolatka, który jeździ hulajnogą elektryczną, nosi markowe ubrania i regularnie odwiedza siłownię.
Z hulajnogami związany jest także "kukiriniarz". To określenie użytkownika lub miłośnika pojazdów pewnej marki. W prześmiewczym znaczeniu odnosi się do młodego człowieka, któremu przypisuje się brawurową jazdę i skłonność do popisywania się.
Jak zdobywać punkty za charyzmę?
Inna grupa finalistów dotyczy wizerunku i tego, jakie wrażenie wywieramy na innych. "Aura" oznacza charyzmę, styl i pewność siebie. W internetowym żarcie można ją gromadzić lub tracić niczym punkty w grze. Z kolei "aura farming" to świadome budowanie własnego wizerunku poprzez efektowne gesty, zachowania czy stylizacje. Zdarza się, że określenie używane ironicznie, zwłaszcza gdy ktoś zbyt usilnie zabiega o podziw otoczenia.
Podobne można odczytywać także "tuff", które oznacza coś atrakcyjnego, modnego i robiącego wrażenie oraz "peak", odnoszący się do najwyższego poziomu lub szczytowej formy. Warto jednak dodać, że nie zawsze takie określenia uważane są za komplement.
"Larpować", czyli udawać kogoś, kim się nie jest
Wśród finalistów znalazło się również słowo "larpować", które oznacza odgrywanie określonej roli, kreowanie się na specjalistę lub udawanie posiadania kompetencji, których w rzeczywistości się nie ma. Wyrażenie wywodzi się od angielskiego skrótu LARP, oznaczającego grę fabularną, w której uczestnicy wcielają się w fikcyjne postacie.W wyrażeniu nie chodzi jednak o zabawę, lecz o zachowanie na pokaz.
Gdy jedno słowo wystarczy. "Płakał", "son" i "spływka".
Na liście znalazły się także słowa, którymi nieraz można zastąpić całe zdanie. Przykładem "płakał”, prześmiewczy komentarz dotyczący osoby, która została zawstydzona, pokonana lub straciła pewność siebie. Wyrażenie stało się popularne za sprawą wypowiedzi Doroty Wellman w podcaście "Imponderabilia". Dziennikarka opowiadała o spotkaniu z internetowym hejterem, który – według jej relacji – podczas bezpośredniej konfrontacji płakał i przepraszał.
"Son" jest natomiast reakcją na coś absurdalnego, zaskakującego lub żenującego. Może wyrażać niedowierzanie, rozbawienie albo rozczarowanie. Często występuje w towarzystwie emotikonów, które dodatkowo podkreślają ironiczny charakter wypowiedzi.
Z kolei "spływka" oznacza żartobliwe lub lekceważące odprawienie rozmówcy. To współczesny odpowiednik komunikatów "spływaj" czy "spadaj".
"Unc" i "slop". Młodzi komentują pokolenia i internet
Na finałowej liście znalazły się także słowa, które odnoszą się do szerszych zjawisk społecznych i kulturowych. "Unc", pochodzące od angielskiego "uncle", czyli "wujek", określa osobę postrzeganą jako starszą, staroświecką lub nieznającą aktualnych trendów. Co ciekawe, wcale nie musi być to kogoś w podeszłym wieku. Z perspektywy nastolatka "unc" może być nawet osoba po trzydziestce, która nie nadąża za internetowymi nowinkami.
Szczególnie interesujące jest również słowo "slop". Oznacza ono treści uznawane za bezwartościowe, wtórne i produkowane masowo. Coraz częściej pojawia się w kontekście materiałów generowanych przez sztuczną inteligencję, schematycznych filmów, gier czy książek.
Kto zdobędzie tytuł Młodzieżowego Słowa Roku 2026?
Finałową dwunastkę wyłoniono spośród propozycji najczęściej zgłaszanych przez internautów. W jury zasiadają Anna Wileczek z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, Bartek Chaciński z tygodnika "Polityka", Jacek Pyżalski z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Jakub Kostecki z Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży UJK.
Głosowanie potrwa do 30 listopada. Głosy można oddawać za pośrednictwem formularza na stronie Wydawnictwa Naukowego PWN. Wyniki poznamy w grudniu.
Przypomnijmy, ubiegłorocznym laureatem zostało słowo "szponcić".
***
PWN/PAP/zuzannachowaniec
